2017: Ποδαρικό με τσουνάμι ανατιμήσεων

2017: Ποδαρικό με τσουνάμι ανατιμήσεων

Με νέους αυξημένους φόρους κατά 2,6 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2016 έρχεται το 2017. Μόνο η επιβάρυνση από τους έμμεσους φόρους θα ξεπεράσει το 1 δισ. ευρώ, καθώς από την 1η Ιανουαρίου 2017 ήρθαν οι αυξήσεις σε βενζίνη, πετρέλαιο κίνησης, υγραέριο κίνησης, τσιγάρα, υγρά αναπλήρωσης ηλεκτρονικών τσιγάρων, καφέ, σταθερή τηλεφωνία και internet.=

Το περυσινό καλοκαίρι ήταν τα μακαρόνια και τα κατεψυγμένα τρόφιμα που ελέω capital controls αγοράστηκαν από τους καταναλωτές σε τεράστιες ποσότητες γεμίζοντας ντουλάπια και καταψύκτες. Φέτος είναι ο… καφές και προσφάτως το ελαιόλαδο, αλλά και άλλα βασικά υλικά μαγειρικής, όπως προϊόντα αλευροποιίας που χρησιμοποιούνται ευρέως στην εστίαση. Πρόκειται για τα προϊόντα που αγοράζουν σε μεγάλες ποσότητες το τελευταίο διάστημα εταιρείες και επαγγελματίες αλλά και καταναλωτές, προκειμένου να περιορίσουν τις απώλειες στο πορτοφόλι τους ή στο ταμείο τους από την επιβάρυνση της τιμής του καφέ με ειδικό φόρο κατανάλωσης (ΕΦΚ), και την αύξηση του ΦΠΑ στα νησιά, αρχής γενομένης από αύριο, 1η Ιανουαρίου 2017.

Από την Κυριακή λοιπόν επιβλήθηκε Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης ο οποίος ανέρχεται σε 4 ευρώ ανά κιλό για τον στιγμιαίο καφέ και τα παρασκευάσματα από εκχυλίσματα, αποστάγματα ή συμπυκνώματα του προϊόντος, σε 3 ευρώ ανά κιλό για τον καβουρδισμένο καφέ και σε 2 ευρώ ανά κιλό για τον ωμό, μη καβουρδισμένο καφέ.

Η επιβολή του παραπάνω ΕΦΚ οδηγεί, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς, σε αύξηση 100% του κόστους παρασκευής του ελληνικού καφέ για τις εταιρείες παραγωγής (εργοστάσια και βιοτεχνίες καφεκοπτών), σε αύξηση 60% του κόστους παραγωγής για τον καφέ εσπρέσο και για τον καφέ φίλτρου, ενώ στην περίπτωση του εισαγόμενου έτοιμου τυποποιημένου καφέ, η αύξηση είναι της τάξης του 30%.

Πρακτικά τι σημαίνει αυτό για τους καταναλωτές, τον κλάδο της εστίασης, αλλά και τις εταιρείες; Ο καταναλωτής πρέπει να αγοράζει τον καφέ από το σούπερ μάρκετ ή από το καφεκοπτείο περίπου κατά 25% ακριβότερο, καθώς τόση υπολογίζεται ότι είναι η επιβάρυνση ανά κιλό. Οταν επιλέγει να πίνει τον καφέ του σε ένα καφέ θα επιβαρύνεται τουλάχιστον με 0,10 ευρώ. Οσο για τις εταιρείες, καλούνται να πληρώσουν τον καφέ ως πρώτη ύλη ακόμη και στη διπλάσια τιμή.

Η χρονική συγκυρία είναι εξαιρετικά αρνητική, καθώς ο ΕΦΚ θα επιβληθεί σε μια περίοδο που η διεθνής τιμή του καφέ είναι ιδιαιτέρως υψηλή, έχοντας ήδη προκαλέσει από τις αρχές του έτους αύξηση της λιανικής τιμής κατά περίπου 1%. Η επιβολή του ΕΦΚ στον καφέ και μάλιστα ενός τόσο μεγάλου φόρου (στη Δανία για παράδειγμα είναι πολύ χαμηλότερος, 0,80 ευρώ έναντι 2 ευρώ/κιλό στην Ελλάδα) αναμένεται να προκαλέσει σειρά στρεβλώσεων στην αγορά. Κατ’ αρχάς οι μεγάλες εταιρείες του κλάδου –στην Ελλάδα ουσιαστικά δραστηριοποιούνται δύο πολυεθνικές– και οι μεγάλες και μεσαίες εισαγωγικές που διαθέτουν αποθήκες έχουν τη δυνατότητα να προμηθευτούν μεγάλες ποσότητες καφέ πριν από την επιβολή του ΕΦΚ, κάτι που σύμφωνα με πληροφορίες από την αγορά ήδη κάνουν. Αυτό στην πραγματικότητα δημιουργεί συγκριτικό μειονέκτημα στις μικρές εταιρείες που δεν διαθέτουν μεγάλες αποθήκες για να αποθεματοποιήσουν μεγάλες ποσότητες καφέ. Πρόκειται για περίπου 2.500 με 3.000 εταιρείες που έχουν μερίδιο 20% στην παραγωγή και μεταποίηση ωμού πράσινου καφέ και μερίδιο 40% στην παραγωγή και μεταποίηση του ελληνικού καφέ.

Ακόμη, πάντως, και οι μεγάλες εταιρείες του κλάδου δεν δηλώνουν ενθουσιασμένες με την επιβολή του φόρου, καθώς αναμένουν ότι η αγορά θα συρρικνωθεί ως συνέπεια της επιβολής ΕΦΚ κατά 10% έως 20%. Δηλώνουν δε ότι ο φόρος που επιβάλλεται είναι πολύ μεγάλος για να απορροφηθεί από τις εταιρείες, τουλάχιστον στο σύνολό του, και να μη μετακυλισθεί στα επόμενα στάδια.

Η άλλη μεγάλη στρέβλωση αναμένεται να προκληθεί στην εστίαση, καθώς μπορεί μερίδα επαγγελματιών να έχει μεν προμηθευθεί καφέ πριν από την 1η Ιανουαρίου 2017, δηλαδή σε χαμηλή τιμή χονδρικής αλλά με το άλλοθι της επιβολής του ΕΦΚ να προχωρήσει σε ανατιμήσεις στη λιανική. Πρόκειται δυστυχώς για έργο που το έχουμε ξαναδεί ουκ ολίγες φορές στην ελληνική πραγματικότητα, ειδικά τα τελευταία χρόνια που αυξάνονται με ραγδαία ταχύτητα οι έμμεσοι φόροι.

 

Αλλαγές που θα επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο τους φορολογούμενους έρχονται και στους άμεσους φόρους καθώς περίπου 8,5 εκατομμύρια μισθωτοί, συνταξιούχοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, ιδιοκτήτες ακινήτων και αγρότες θα πληρώσουν το 2017 επιπλέον φόρο για τα εισοδήματά τους 1,3 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2016.

Μισθωτοί και συνταξιούχοι θα δουν φέτος ακόμα μεγαλύτερες επιβαρύνσεις. Μαζί με αυτούς όμως επιβαρύνσεις θα δουν και όσοι εισπράττουν εισοδήματα από ενοίκια, οι ελεύθεροι επαγγελματίες με μεσαία και υψηλά εισοδήματα, καθώς και οι φορολογούμενοι που δεν είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες.  Οι νέες επιβαρύνσεις θα προέλθουν από τη νέα μείωση στην έκπτωση φόρου, τις νέες κλίμακες υπολογισμού του φόρου εισοδήματος και της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης.

Αναλυτικότερα, ο χάρτης των επιβαρύνσεων ανά επαγγελματική ομάδα έχει ως εξής:

ΜΙΣΘΩΤΟΙ – ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙ: Στο φετινό εκκαθαριστικό σημείωμα μισθωτοί και συνταξιούχοι θα διαπιστώσουν ότι η εκκαθάριση έγινε με τα νέα «κουρεμένα» αφορολόγητα όρια και τις νέες κλίμακες για το σύνολο των αποδοχών του 2016. Αυτό για τους περισσότερους μισθωτούς και συνταξιούχους σημαίνει ότι θα κληθούν να καταβάλουν πρόσθετους φόρους, οι οποίοι θα αντιστοιχούν στις διαφορές μεταξύ των ποσών των φόρων που προκύπτουν βάσει των παλαιών και των νέων κλιμάκων, για τους 5 πρώτους μήνες του 2016, που ο υπολογισμός του φόρου είχε γίνει με την παλιά κλίμακα και το υψηλότερο αφορολόγητο.

ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ: Αυξημένους φόρους έως και 36% θα κληθούν να πληρώσουν οι φορολογούμενοι που εισπράττουν εισοδήματα από ενοίκια. Τα εισοδήματα αυτά θα φορολογηθούν με τη νέα φορολογική κλίμακα και τους συντελεστές που έχουν αυξηθεί:

• Από 11% σε 15% για το τμήμα ετήσιου εισοδήματος μέχρι 12.000 ευρώ. Για παράδειγμα φορολογούμενος που αποκτά εισοδήματα από ενοίκια 10.000 ευρώ ενώ το 2016 πλήρωσε  φόρο 1.100 ευρώ, το 2017 ο φόρος αυξάνεται στα 1.500 ευρώ, δηλαδή θα επιβαρυνθεί με επιπλέον 400 ευρώ.

• Από 33% σε 35% για το τμήμα του ετήσιου εισοδήματος από τα 12.001 έως τα 35.000 ευρώ.

• Από 33% σε 45% για το τμήμα του ετήσιου εισοδήματος από τα 35.001 και άνω.

Μάλιστα όσοι έχουν εισοδήματα που υπερβαίνουν τις 12.000 ευρώ θα επιβαρυνθούν με ειδική εισφορά αλληλεγγύης και συντελεστές που κλιμακώνονται από 2,2% έως και 10%.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ: Φοροελαφρύνσεις θα δει η πλειονότητα των ελεύθερων επαγγελματιών και ατομικών επιχειρήσεων. Συγκεκριμένα το 2017 θα φορολογηθούν με την ίδια κλίμακα που ισχύει για τους μισθωτούς, με τη διαφορά ότι σε ελεύθερους επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις δεν εφαρμόζεται το έμμεσο αφορολόγητο όριο. Αυτό σημαίνει ότι τα εισοδήματά τους θα φορολογούνται από το πρώτο ευρώ. Ωστόσο, για την πλειονότητα των ελεύθερων επαγγελματιών θα προκύψουν φοροελαφρύνσεις, καθώς ο συντελεστής 26% που επιβαλλόταν στους έχοντες εισοδήματα έως 50.000 ευρώ έχει μειωθεί στο 22% για έχοντες εισοδήματα έως 20.000 ευρώ. Επιβαρύνσεις προκύπτουν για όσους έχουν εισοδήματα πάνω από τις 35.000 ευρώ. Επιπλέον, σε όσους δηλώνουν ετήσιο εισόδημα μεγαλύτερο των 12.000 ευρώ θα επιβάλλεται η νέα, αναμορφωμένη ειδική εισφορά αλληλεγγύης, η οποία υπολογίζεται με συντελεστές κλιμακούμενους από 2,2% έως 10%. Επιπλέον οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα επιβαρυνθούν με τέλος επιτηδεύματος και προκαταβολή φόρου, η οποία ανέρχεται πλέον στο 100%.

ΑΓΡΟΤΕΣ: Η αυτοτελής φορολόγηση του αγροτικού εισοδήματος με 13% από το πρώτο ευρώ καταργήθηκε και στο εξής ισχύει και για τους αγρότες αφορολόγητο όριο εισοδήματος διαμορφούμενο από 8.636 έως 9.545 ευρώ, ανάλογα με τον αριθμό των προστατευόμενων τέκνων και κλίμακα φορολόγησης με περισσότερους του ενός συντελεστές φόρου. Η φορολόγηση του αγροτικού εισοδήματος θα γίνει με βάση φορολογική κλίμακα στην οποία θα ισχύουν συντελεστές φόρου 22% – 45%. Το αφορολόγητο θα παρέχεται στους αγρότες με τη μορφή έκπτωσης φόρου, το ανώτατο ποσό της οποίας θα κυμαίνεται από 1.900 έως 2.100 ευρώ ανάλογα με τον αριθμό των προστατευόμενων παιδιών. Επιπλέον, σε όσους αγρότες δηλώσουν ετήσια εισοδήματα μεγαλύτερα των 12.000 ευρώ θα επιβληθεί και η νέα, αναμορφωμένη ειδική εισφορά αλληλεγγύης, η οποία θα υπολογίζεται με συντελεστές κλιμακούμενους από 2,2% έως 10%. Παράλληλα, οι αγρότες θα επιβαρυνθούν με προκαταβολή φόρου, η οποία αυξήθηκε από το 75% στο 100% του κύριου φόρου.

ΜΙΣΘΩΤΟΙ ΜΕ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΟ «ΜΠΛΟΚΑΚΙ»: Στην περίπτωση των μισθωτών που ενισχύουν το εισόδημά τους και με έσοδα από «μπλοκάκι», τα εισοδήματα από τις δύο πηγές θα προστεθούν και θα φορολογηθούν με την ενιαία κλίμακα. Στη συνέχεια θα αφαιρείται το ποσό της έκπτωσης φόρου που προβλέπεται ανάλογα με το ύψος του εισοδήματος και τον αριθμό των παιδιών. Ωστόσο, η έκπτωση θα ισχύσει μόνο για το εισόδημα από μισθούς. Επιπλέον, στους έχοντες ετήσιο εισόδημα μεγαλύτερο των 12.000 ευρώ θα επιβάλλεται η νέα αναμορφωμένη ειδική εισφορά αλληλεγγύης η οποία θα υπολογίζεται με συντελεστές κλιμακούμενους από 2,2% έως 10%.

Οι μεγαλύτερες όμως επιβαρύνσεις που θα γίνουν άμεσα αντιληπτές είναι οι αυξήσεις σε μια μεγάλη κατηγορία έμμεσων φόρων οι οποίες επιβλήθηκαν από την Κυριακή 1η Ιανουαρίου. Συγκεκριμένα:

ΚΑΥΣΙΜΑ: Ο ΕΦΚ στη βενζίνη θα αυξηθεί κατά 3 λεπτά το λίτρο, από τα 0,67 στα 0,70 ευρώ το λίτρο, ενώ στο πετρέλαιο κίνησης θα αυξηθεί κατά 8 λεπτά το λίτρο, από τα 0,33 στα 0,41 ευρώ το λίτρο. Ο ΕΦΚ στο υγραέριο κίνησης θα αυξηθεί κατά 10 λεπτά το λίτρο, από τα 0,33 στα 0,43 ευρώ το λίτρο. Στη βενζίνη η αύξηση της λιανικής τιμής υπολογίζεται ότι θα φτάσει στα 4 λεπτά το λίτρο. Στο πετρέλαιο κίνησης η αύξηση του φόρου κατά 8 λεπτά το λίτρο θα έχει συνέπεια η μέση λιανική τιμή να υπερβεί το 1,10 ευρώ, ενώ στο υγραέριο κίνησης η αύξηση της λιανικής τιμής πώλησης υπολογίζεται ότι θα φτάσει το 0,12-0,13 ευρώ το λίτρο.

ΤΣΙΓΑΡΑ: Αυξάνονται οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης στα τσιγάρα και τα λοιπά προϊόντα καπνού. Ο πάγιος φόρος κατανάλωσης που επιβαρύνει τον λεπτοκομμένο καπνό θα αυξηθεί από τα 156,70 στα 170 ευρώ ανά κιλό. Ο αναλογικός φόρος θα αυξηθεί από το 20% στο 26% της λιανικής τιμής πώλησης.

ΚΑΦΕΣ: Επιβάλλεται ειδικός φόρος κατανάλωσης στον εισαγόμενο και εγχωρίως παραγόμενο καφέ με συντελεστές από 2 έως 3 ευρώ ανά κιλό στον καβουρντισμένο καφέ και με συντελεστή 4 ευρώ ανά κιλό στον στιγμιαίο καφέ και στα παρασκευάσματα από εκχυλίσματα, αποστάγματα ή συμπυκνώματα του καφέ. Η επιβολή του φόρου αυτού αναμένεται να επιβαρύνει με αυξήσεις κατά 10%-20% τις λιανικές τιμές πώλησης των διαφόρων ειδών καφέ.

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΤΣΙΓΑΡΑ: Επιβάλλεται ειδικός φόρος κατανάλωσης και στα υγρά που χρησιμοποιούνται στα ηλεκτρονικά τσιγάρα. Το ύψος του φόρου θα είναι 10 λεπτά του ευρώ ανά ml υγρού.

ΣΤΑΘΕΡΗ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑ ΚΑΙ ΙΝΤΕΡΝΕΤ: Ακριβότεροι θα είναι οι λογαριασμοί λόγω της επιβολής τέλους 5% σε κάθε μηνιαίο ή διμηνιαίο λογαριασμό τηλεπικοινωνιακών τελών σταθερής τηλεφωνίας. Το νέο αυτό τέλος θα επιβάλλεται επί των καθαρών (προ ΦΠΑ) τηλεπικοινωνιακών τελών κάθε μηνιαίου ή διμηνιαίου λογαριασμού. Επί του νέου αυτού τέλους θα επιβάλλεται εν συνεχεία ο ΦΠΑ με συντελεστή 24%. Η τελική επιβάρυνση στους λογαριασμούς σταθερής τηλεφωνίας θα φτάσει το 6%.

Πληροφορίες: Καθημερινή/Δήμητρα Μανιφαδα, ΑΠΕ-ΜΠΕ