Απλή αναλογική στον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης;

Απλή αναλογική στον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης;

Η δημοσιοποίηση της πρόθεσης της κυβέρνησης να θεσμοθετήσει την απλή αναλογική στις τοπικές εκλογές είναι μια εξέλιξη που θα αλλάξει ολοκληρωτικά το σημερινό τρόπο ανάδειξης των εκπροσώπων στα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια.

Του Αργύρη Καλλιανιώτη

Με αφορμή αυτήν την είδηση αλλά και διάφορες αμφιλεγόμενες αποφάσεις του Δήμου προκύπτει μια παράλληλη σκέψη.

Για αρχή ένα πρόβλημα απλής αριθμητικής:

Πόσες έδρες θα ελάμβανε κάθε συνδυασμός το 2014 με απλή αναλογική;

Απάντηση:

  • Ανεξάρτητη Κίνηση: 12
  • Πόλη για να Ζεις: 11
  • Κύμα Ενωμένων Πολιτών: 3
  • Ριζοσπαστική Κίνηση Πολιτών: 3
  • Δημοτική Βούληση: 3
  • Λαϊκή Συσπείρωση: 1

Συμπεράσματα:

1) 9 σύμβουλοι της πλειοψηφίας δεν θα ήταν στο Δημοτικό Συμβούλιο.

2) 9 από όλες τις παρατάξεις της αντιπολίτευσης θα ήταν στο Δημοτικό Συμβούλιο.

3) κάποιοι ενδεχομένως να είχαν συμμετάσχει αυτόνομα στις εκλογές.

4) Με δήμαρχο τον κ. Κωνσταντέλλο που πρώτευσε την δεύτερη Κυριακή και την παραπάνω σύνθεση, τι πιστεύετε ότι θα ήταν διαφορετικό σήμερα;

Μην προχωρήσει η αριθμητική στο ποιοι θα μπαίναμε και ποιοι θα έβγαιναν. Το έχω κάνει ήδη αλλά δεν είναι αυτό το σημαντικό.

Μήπως λοιπόν το πρόβλημα δεν είναι η όποια πρόταση κατατίθεται προς ψήφιση στο Δημοτικό Συμβούλιο, αλλά η δεδομένη δυνατότητα να περνά ακόμα και χωρίς ουσιαστική συζήτηση.

Είναι δηλαδή πρόβλημα που απορρέει από τον ίδιο το σημερινό εκλογικό νόμο που διέπει τις τοπικές εκλογές και καθορίζει τη σύνθεση του εκάστοτε Δημοτικού Συμβουλίου.

Αν έπρεπε να χαρακτηρίσει κάποιος με λίγες λέξεις το σημερινό εκλογικό σύστημα, θα έλεγε ότι είναι βαθιά αντιδημοκρατικό και οδηγεί σε πλειοψηφίες που δεν ανταποκρίνονται στις προτιμήσεις του εκλογικού σώματος.

Με το υπάρχον σύστημα των 2 γύρων για την εκλογή δημάρχου και δημοτικών συμβούλων, δήμαρχος εκλέγεται εκείνος που την πρώτη ή δεύτερη Κυριακή, αν απαιτείται, συγκεντρώνει το 50% +1 των ψήφων.

Οι δε σύμβουλοι – εδώ βρίσκεται το αντιδημοκρατικό του νόμου – την πρώτη Κυριακή οι μισοί αναλογικά και οι υπόλοιποι μεταξύ των 2 πρώτων συνδυασμών.

Είτε από την πρώτη είτε τη δεύτερη Κυριακή με το συνδυασμό του υποψηφίου δημάρχου που πρωτεύει να διαμορφώνει υποχρεωτική πλειοψηφία 60% στο δημοτικό συμβούλιο. Ακόμα κι αν επικρατήσει με μόλις μια ψήφο.

Κατασκευάζει δηλαδή ο νόμος μια σύνθεση Δημοτικού Συμβουλίου που όχι μόνο δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική δύναμη των συνδυασμών στις τοπικές κοινωνίες αλλά ταυτόχρονα προικοδοτεί τον πρώτο με μια πανίσχυρη πλειοψηφία. Τον καθιστά επομένως όχι έναν δημοκρατικά εκλεγμένο δημοτικό Άρχοντα αλλά έναν πραγματικό τοπικό Μονάρχη. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε ό,τι αφορά πολιτικές συμπεριφορές , διάλογο και άσκηση της εξουσίας.

Το σημερινό σύστημα, ισχυρά πλειοψηφικό, έχει όμως και άλλες παρενέργειες.

Πρώτη είναι η αποτροπή της καθόδου στις εκλογές υποψηφίων συνδυασμών που δεν διαθέτουν πολιτική στήριξη (κρυφή ή φανερή) αλλά έχουν άποψη για τα ζητήματα της πόλης και μια υπαρκτή και μετρήσιμη από ήδη στην κοινωνία.

Ας θυμηθούμε μόνο ότι στο δήμο για τις εκλογές του 2014 εκδήλωσαν – επίσημα ή ανεπίσημα – ενδιαφέρον 12 υποψήφιοι. Πρόθεση καθόδου στις εκλογές ανακοίνωσαν 9 επισήμως. Μόλις 6 συνδυασμοί έφτασαν έως τις κάλπες. Κατά 50% δηλαδή λιγότερες φωνές με μικρή ή μεγαλύτερη ανταπόκριση στην κοινωνία δεν εκπροσωπούνται στο σημερινό Δημοτικό Συμβούλιο.

Δεύτερη παρενέργεια, άμεσα σχετιζόμενη με την πρώτη, είναι η μόνιμη παρουσία μετακινούμενων υποψηφίων. Ανθρώπων που διαθέτουν σε κάθε εκλογική αναμέτρηση , την προσωπική τους επιρροή και δημοφιλία στη διάθεση όποιου προσφέρει θέση στο ψηφοδέλτιο και καλύτερα ανταλλάγματα.

Εκλεγόμενοι, είτε αυτοπεριορίζονται και αυτολογοκρίνονται είτε σε οριακές καταστάσεις επιλέγουν το δρόμο της αποχώρησης και αναζήτησης νέας παραταξιακής στέγης. Είναι αυτοί που συχνά οδηγούν τα δημοτικά συμβούλια σε αδράνεια, δυσλειτουργία και συνεπώς αναποτελεσματικότητα. Αποκαλυπτική η εικόνα του δημοτικού συμβουλίου την περίοδο 2012-2014.

Πιστεύω ότι μόνο η απλή αναλογική μπορεί να απελευθερώσει δυνάμεις, να αναδείξει όλες τις απόψεις και να εξαλείψει τα φαινόμενα συναλλαγών κάτω από το τραπέζι. Ο πλουραλισμός φωνών, απόψεων και προγραμμάτων και η δυνατότητα όλων να δοκιμαστούν στον εκλογικό στίβο μόνο ευεργετικά μπορεί να λειτουργήσει για το διάλογο, τη σύνθεση και την ανάδειξη προγραμματικών θέσεων.

Αν προχωρούσαμε παραπέρα το συλλογισμό μας, θα μπορούσαμε να σκεφτούμε το διαχωρισμό της εκλογής συμβούλων από την εκλογή δημάρχου.

Ακόμα να μπορούσε να υπάρχει και ανανέωση του δημοτικού συμβουλίου, κάθε 2 χρόνια για παράδειγμα. Αυτό θα έδινε την ευκαιρία και να αναδειχθούν νέοι άνθρωποι αλλά και να εξέλθουν από τα δημοτικά συμβούλια ανεπαρκείς ή ασυνεπείς στα καθήκοντα τους σύμβουλοι. Με το Δήμαρχο να εκλέγεται είτε με απλή είτε με ενισχυμένη πλειοψηφία.

Σε μια τέτοια περίπτωση ο επικεφαλής του Δήμου θα ήταν υποχρεωμένος να συνθέτει απόψεις, να επεξεργάζεται θέσεις και να ελέγχεται αποτελεσματικότερα.

Αυτό αν συνδυαστεί με την καθιέρωση δημοψηφισμάτων, την αναβάθμιση των τοπικών συμβουλίων που σήμερα χωλαίνουν και την πρόκριση αμεσοδημοκρατικών διαδικασιών, όπως ανοιχτές συνελεύσεις στο πλαίσιο συνοικίας θα μπορούμε να μιλάμε για μια δημοκρατικά οργανωμένη πόλη.

Η αναβάθμιση των δημοκρατικών διαδικασιών και η συμμετοχή είναι οι μόνες δυνατότητες για να έχουν οι δημότες ουσιαστικό λόγο στη δημόσια ζωή.

Η απλή αναλογική είναι μια πρόκληση αλλά και μια ευκαιρία για να βρεθεί στο προσκήνιο ο ενεργός πολίτης.


Δείτε το ιστολόγιο του Αργύρη Καλλιανιώτη