Το αυτοδιοικητικό φαινόμενο του δημάρχου Πάτρας, Πελετίδη

Το αυτοδιοικητικό φαινόμενο του δημάρχου Πάτρας, Πελετίδη

Στα πρώτα θέματα της πολιτικής επικαιρότητας βρίσκεται ο Κώστας Πελετίδης, δήμαρχος Πατρέων.

Ο πρώτος πολίτης της τρίτης σε πληθυσμό πόλης στην Ελλάδα, δικάζεται αυτές τις ημέρες μετά από μήνυση της Χρυσής Αυγής και συγκεκριμένα του τότε υποψήφιου βουλευτή Αχαΐας του κόμματος, Μιχάλη Αρβανίτη, επειδή με ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου δεν παραχώρησε στη Χρυσή Αυγή δημοτικό χώρο, κατά την προεκλογική περίοδο.

Η δίκη ξεκίνησε στις 13 Φεβρουαρίου και θα συνεχιστεί στις 23 Φεβρουαρίου 2017.

Η ιδιομορφία της συγκεκριμένης υπόθεσης αλλά και συνολικά της δημοτικής αρχής της Πάτρας είναι η ανοιχτή και ξεκάθαρη πολιτική τοποθέτηση του Κώστα Πελετίδη στο χώρο του ΚΚΕ. Η τοποθέτηση αυτή προσδίδει καθαρά πολιτικά χαρακτηριστικά στη διένεξη με τη Χρυσή Αυγή και ταυτόχρονα προσφέρεται για πολλαπλά συμπεράσματα ως προς το αυτοδιοικητικό μοντέλο που ο Κώστας Παλετίδης εκπροσωπεί.

Έχει συχνά υποστηριχθεί ότι η “αυτοδιοίκηση” δεν είναι παρά μια διαστρεβλωμένη έννοια, ένας ευσεβής πόθος, ένας όρος που χρησιμοποιείται καταχρηστικά. Στην ουσία πρόκειται για ετεροδιοίκηση, μιας και ένα περίπλοκο νομοθετικό και θεσμικό πλέγμα εμποδίζει την ανάληψη ριζοσπαστικών πρωτοβουλιών και την υιοθέτηση αποφάσεων που πηγαίνουν αντίθετα προς την κεντρικά αποφασισμένη πολιτική από την κυβέρνηση.

Και πράγματι, ο έλεγχος νομιμότητας που ασκείται στις αποφάσεις των δημάρχων και των Δημοτικών Συμβουλίων, προληπτικός και εκ των υστέρων, θέτει ένα αδιαπέραστο τείχος: Ούτε ένα ευρώ από το δημόσιο ταμείο δεν μπορεί να εκταμιεύσει ο αρμόδιος δημοτικός υπάλληλος αν δεν το επιτρέψει ο αρμόδιος Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ένας εκπρόσωπος δηλαδή της δικαστικής εξουσίας.

Την ίδια στιγμή, κάθε απόφαση που υπογράφει ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου ισχύει πάντα υπό την αίρεση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης κάθε περιφέρειας, ενός διορισμένου από την κυβέρνηση οργάνου, που αποφαίνεται για το αν είναι νόμιμη ή όχι. Πολύ συχνά, η περιοχή της νομιμότητας δεν είναι αυστηρά προσδιορισμένη, αλλά υπόκειται σε πολιτικές ερμηνείες. Και κάποιες φορές ο έλεγχος νομιμότητας διολισθαίνει σε έλεγχο σκοπιμότητας.

Στο ασφυκτικό αυτό πλαίσιο, υπάρχουν μόνο περιορισμένα περιθώρια ελιγμών από μια δημοτική διοίκηση, ώστε να εφαρμόσει ένα πολιτικό πρόγραμμα. Και είναι απορίας άξιο πώς πορεύεται μέχρι σήμερα μια δημοτική διοίκηση που σε γενικές γραμμές απορρίπτει την τεχνοκρατική διαχείριση του δοσμένου πλαισίου και υποστηρίζει μια ριζική αλλαγή προτεραιοτήτων, συσχετισμών και μοντέλου διοίκησης.

του Πάνου Ζάχαρη

Εκτός από την απόφαση έξωσης της Χρυσής Αυγής από το δημόσιο χώρο (μια απόφαση τυπικά παράνομη αλλά πολιτικά νομιμοποιημένη) η οποία κρίνεται στην παρούσα δίκη, μια σειρά άλλων αποφάσεων του Κώστα Πελετίδη τον τοποθετούν σε μια ιδιότυπη αυτοδιοικητική πρωτοπορία, που προκαλεί ανοιχτά το δοσμένο πλαίσιο.

Τον Απρίλιο του 2016 ο δήμαρχος της Πάτρας τέθηκε επικεφαλής μιας συμβολικής πορείας προς την Αθήνα, θέτοντας επί τάπητος το μείζον για την πόλη πρόβλημα της ανεργίας. “Δεν θα συμμορφωθούμε με τις υποδείξεις σας” και “προηγούνται οι ανάγκες των συμπολιτών μας” ανέφερε τον Ιούνιο του 2015 στην απάντησή του προς τον τότε υπουργό Εσωτερικών ο Δήμαρχος σχετικά με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου που υποχρέωνε τους δήμους να μεταφέρουν τα ταμειακά τους διαθέσιμα στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Λίγους μήνες μετά την ανάληψη της διοίκησης, σε μια πλήρη συμβολισμών κίνηση, η σημαία της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπεστάλη από το δημαρχιακό μέγαρο. “Είναι ένα σύμβολο μισητό για το λαό γιατί η ΕΕ στρέφεται ενάντια στα συμφέροντα των λαών όλης της Ευρώπης και η συμμετοχή της χώρας μας σε αυτή αποτελεί την πηγή της κακοδαιμονίας που δέρνει τη χώρα και τον λαό”, ανέφερε ο εκπρόσωπος του Δημάρχου δικαιολογώντας την ενέργεια.

Μια σειρά άλλων πρωτοβουλιών σηματοδότησαν μια διαφορετική φιλοσοφία διοίκησης: Η κατάργηση των παρκόμετρων στο κέντρο της πόλης, η σύγκρουση με τις μεγάλες ποδοσφαιρικές ομάδες που άφηναν χρέη στον Δήμο, η άρνηση του Δημάρχου να στείλει στοιχεία υπαλλήλων των οποίων οι συμβάσεις μετατράπηκαν σε “αορίστου χρόνου”.

Ο Κώστας Πελετίδης είναι ένας Δήμαρχος που εφαρμόζει την πολιτική εντολή που του έδωσαν οι δημότες του, ανεξαρτήτως αν αυτό επιφέρει σε πολλές περιπτώσεις όπως η τωρινή, κλήση από τη Δικαιοσύνη για “παράβαση καθήκοντος”. Από την έκβαση των υποθέσεων αυτών, πολλά θα κριθούν για το μέλλον της αυτοδιοίκησης.

Στο πλευρό του Δημάρχου

Η αντιπαράθεση του Κώστα Πελετίδη με τη Χρυσή Αυγή έφερε πολλούς θεσμικούς φορείς και αυτοδιοικητικά όργανα στο πλευρό του δημάρχου. Ακόμη κι αν έγινε σε κάποιες περιπτώσεις με …κρύα καρδιά, ένα εντυπωσιακό φάσμα ανθρώπων και εκπροσώπων φορέων τάχθηκε στο πλευρό του, ζητώντας τη δικαίωσή του.

Ο υπουργός Εσωτερικών, Πάνος Σκουρλέτης, δήλωσε πως “η πολιτική απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου ήταν ορθή και αυτονόητη σε μια περίοδο που ο φασισμός επιχειρεί να μεγεθύνει τον πολιτικό του ρόλο και την κοινωνική επιρροή του, σε βάρος των δημοκρατικών αξιών, της δικαιοσύνης και του ανθρωπισμού”. Παράλληλα, εξέφρασε τη συμπαράστασή του στον Δήμαρχο Πατρέων, Κώστα Πελετίδη.

Με ψήφισμά του το Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής καταδικάζει τη δίωξη απαιτώντας να σταματήσει και επισημαίνει ότι “η αντιμετώπιση της Χρυσής Αυγής είναι πολιτική πράξη και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να εκληφθεί ως παράβαση καθήκοντος”.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας στο ίδιο πνεύμα ζήτησε ομόφωνα “να σταματήσει η δίωξη του δημάρχου Πατρέων καθώς και να αναλάβει προς αυτήν την κατεύθυνση ανάλογη πρωτοβουλία η κυβέρνηση και οι αντίστοιχες κρατικές υπηρεσίες”.

Τη συμπαράστασή της στον Κώστα Πελετίδη εξέφρασε και η Ένωση Περιφερειών Ελλάδος, με ανακοίνωση που υπογραμμίζει: “Έχουμε δημοκρατικό χρέος και πολιτικό καθήκον να σεβόμαστε απόλυτα τις αποφάσεις των αιρετών συλλογικών οργάνων, την αυτονομία και αυτοτέλειά τους”.

(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Παλμός Γλυφάδας, 18 Φεβρουαρίου 2017)