Βέβαιη η σύγκρουση δημάρχων κυβέρνησης για τον νέο “Καλλικράτη”

Βέβαιη η σύγκρουση δημάρχων κυβέρνησης για τον νέο “Καλλικράτη”

Σε απολύτως αποκλίνουσα τροχιά αποδείχτηκε ότι βρίσκεται η πλειοψηφία των δημάρχων της χώρας με την κυβέρνηση.

Το Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, που έληξε το προηγούμενο Σάββατο στη Χαλκιδική με τα ψηφίσματα που υιοθέτησε δεν βρέθηκε μόνο στο ζήτημα των αποθεματικών απέναντι στην κυβέρνηση.

Και στο κορυφαίο θεσμικό θέμα της αλλαγής του “Καλλικράτη” φάνηκε ότι οι θέσεις είναι διαμετρικά αντίθετες.

Μολονότι δεν κυριάρχησε η συζήτηση αυτή, ούτε οι τόνοι ανέβηκαν, οι τροχειοδεικτικές βολές που έριξε η πλειοψηφία της ΚΕΔΕ και ο υπουργός Εσωτερικών, προμηνύουν νέα θερμά επεισόδια στην αυτοδιοίκηση και εντάσεις στη διαδικασία διαβούλευσης που τώρα ξεκινά.

Η νομοθετική πρωτοβουλία βεβαίως ανήκει στην κυβέρνηση, που δεν έχει κρύψει τις προθέσεις της για ριζική αλλαγή του θεσμικού πλαισίου της αυτοδιοίκησης. Τελικώς, ο Νίκος Βούτσης κατά την ομιλία του στη Χαλκιδική δεν άνοιξε τα χαρτιά του στο βαθμό που θα περίμενε κανείς και δεν ανέπτυξε αναλυτικά τις θέσεις εκκίνησης του διαλόγου. Οπωσδήποτε όμως επιβεβαίωσε την αρχική εκτίμηση πολλών ότι η λέξη κλειδί που θα χαρακτηρίσει τον νέο “Καλλικράτη” είναι η λέξη “εκδημοκρατισμός”.

Εκδημοκρατισμός της αυτοδιοίκησης το ζητούμενο για την ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών, ενίσχυση του συγκεντρωτικού δημαρχοκεντρικού μοντέλου αξιώνει η ΚΕΔΕ

Ο υπουργός Εσωτερικών ανέφερε χαρακτηριστικά ότι “κορυφαία σημασία στην άσκηση πολιτικών αποτελεί η δημοκρατική προγραμματική διάσταση στην αναπτυξιακή πρωτοβουλία ώστε να αποκτήσουν ζωή και μέλλον τα δημοτικά κύτταρα της κοινωνίας μας”. Και πρόσθεσε λακωνικά αλλά με σαφήνεια ότι “οι διαδικασίες για συμμετοχικό προϋπολογισμό, οι διαδικασίες για λαϊκές συνελεύσεις και τοπικά δημοψηφίσματα, για διαβούλευση και ακρόαση φορέων, η δημοκρατική διαδικασία για το συντονισμό ανάμεσα σε ομάδες, σε επιτροπές, σε φορείς, είναι στην καρδιά της προσπάθειας για την ανάκτηση του ρόλου των πολιτών σ’ αυτή τη γιγαντιαία προσπάθεια που πρέπει να γίνει ώστε να προχωρήσει η χώρα μας και να ξεφύγει από τη μέγγενη μιας νεοαποικιακής νοοτροπίας”.

Στον αντίποδα των θέσεων αυτών, το ψήφισμα που υιοθέτησε η πλειοψηφία του Συνεδρίου της ΚΕΔΕ μιλά για αντι-γραφειοκρατική μεταρρύθμιση: “Βελτίωση του συστήματος διακυβέρνησης των Δήμων με κατεύθυνση τη συγχώνευση και κατάργηση οργάνων, την απλούστευση των διαδικασιών και τη μείωση της γραφειοκρατίας”.

Η πρόταση αυτή, που είναι και η κυριότερη θέση της ΚΕΔΕ περί νέου “Καλλικράτη”, δεν σημαίνει τίποτε άλλο παρά κατάργηση των μόνων δημοκρατικών οργάνων που προέβλεπε το σημερινό σύστημα αλλά που δεν απέκτησαν ποτέ το εύρος των αρμοδιοτήτων που έπρεπε: Η Επιτροπή Διαβούλευσης, ο Συμπαραστάτης του Δημότη, τα Συμβούλια Δημοτικών Κοινοτήτων δεν είναι για τη σημερινή πλειοψηφία των δημάρχων τίποτα περισσότερο από γραφειοκρατικά εμπόδια στην ταχεία λήψη αποφάσεων.

Ακόμη, στο ψήφισμα υπάρχει σε περίοπτη θέση το αίτημα να δίνεται η δυνατότητα πρόσληψης Γενικού Γραμματέα σε όλους τους Δήμους, ανεξαρτήτως πληθυσμιακών δεδομένων. Άλλη μια πρόταση που αφαιρεί έδαφος από τον δημοκρατικό έλεγχο της δημοτικής εξουσίας.

Ενώ δηλαδή η κυβέρνηση έχει κατεύθυνση να διευρύνει τα συμμετοχικά όργανα, να τους δώσει εξουσίες πέρα από τον σημερινό γνωμοδοτικό χαρακτήρα που έχουν, να θεσπίσει νέα όργανα διαβούλευσης και λήψης αποφάσεων, όπως οι λαϊκές συνελεύσεις και συνοπτικά να περιορίσει το σημερινό δημαρχοκεντρικό μοντέλο που συγκεντρώνει τις εξουσίες σε μια κλειστή ομάδα που αναδεικνύεται στη δημοτική αρχή με ένα καλπονοθευτικό μοντέλο, οι δήμαρχοι πρεσβεύουν το αντίθετο. Την ενίσχυση δηλαδή της συγκεντρωτικής εξουσίας του δημάρχου και την οριστική κατάργηση των όποιων δικλείδων δημοκρατικού ελέγχου της εξουσίας υπήρχαν σήμερα.

Προφανώς, θα υπάρξει διαβούλευση και διαπραγμάτευση δημάρχων και κυβέρνησης. Η ατζέντα του διαλόγου έχει ακόμη το φλέγον ζήτημα του εκλογικού νόμου για την αυτοδιοίκηση και όλα τα όργανά της (Περιφερειακά – Δημοτικά Συμβούλια αλλά και διοικήσεις των ΚΕΔΕ, ΕΝΠΕ) γεγονός που όπως είναι ευνόητο, θα εμπλέξει και τα κόμματα της αντιπολίτευσης στο διάλογο.

Σε κάθε περίπτωση, ανάλογα φυσικά και με την έκβαση των μεγάλων ζητημάτων της οικονομίας της χώρας, πρόθεση του υπουργείου Εσωτερικών δεν είναι να πάει σε άλλη μία κατά μέτωπον σύγκρουση. Από αυτή την άποψη, η συζήτηση που ανοίγει έχει ιδιαίτερη σημασία, ειδικά αν οδηγήσει σε λύσεις – υβρίδια για την ικανοποίηση όλων των πλευρών, που ως γνωστόν είναι πάντα οι χειρότερες…

Μια αυτοδιοίκηση όπως πρώτα…

Ενδιαφέρον έχει ότι μολονότι η κοινωνία περιμένει από την αυτοδιοίκηση πολλά και ότι διεκδικεί ρόλο στη λήψη αποφάσεων και στην κατανομή των πόρων, η πλειοψηφία της ΚΕΔΕ εξακολουθεί να θέτει ως στόχους καθαρά συντεχνιακά ζητήματα, σωπαίνοντας παράλληλα για κάθε αλλαγή σε προοδευτική ή δημοκρατική κατεύθυνση.

Έτσι στο ψήφισμα του Συνεδρίου βλέπουμε το απολύτως ακατανόητο αίτημα για “δυνατότητα πρόσληψης Ειδικών Συμβούλων, Επιστημονικών Συνεργατών και Ειδικών Συνεργατών των Ο.Τ.Α.” όπως ίσχυε πριν το 2012 και για “επαναφορά της διάταξης για την πρόσληψη Ιδιαιτέρων Γραμματέων των Δημάρχων”.

Η ΚΕΔΕ ζητά ακόμη “επαναφορά της διάταξης για την αποζημίωση των αιρετών για τη συμμετοχή τους στις συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου και της Οικονομικής Επιτροπής”, “επαναφορά της διάταξης για την αντιμισθία όλων των Αντιδημάρχων” και τέλος “επαναφορά της διάταξης για την αποζημίωση και την ειδική άδεια των Προέδρων των Δημοτικών Συμβουλίων, σε Δήμους κάτω των 100.000 κατοίκων”.

Δύσκολα θα βρουν συμμάχους οι Δήμαρχοι στα αιτήματά τους αυτά, σε μια ελληνική κοινωνία όπου η εργασία είναι ζητούμενο για εκατομμύρια ανθρώπους που δεν έχουν πολιτικά κονέ, ενώ η αμοιβές των εργαζομένων βρίσκονται σε εξευτελιστικά επίπεδα για τους περισσότερους.

[Δημοσιεύτηκε στον Παλμό Γλυφάδας, 16 Μαΐου 2015]