Η Ελλάδα που πολιτεύεται

Κάποιοι το είδαν σαν ένα κολοσσιαίο εκλογικό …πανηγύρι, άλλοι σαν μια πραγματική γιορτή της δημοκρατίας. Οι δημοτικές και περιφερειακές εκλογές που ολοκληρώνονται με την ανάδειξη των νέων τοπικών αρχών όλης της χώρας ενέπλεξαν όσο ποτέ άλλοτε ένα πολύ μεγάλο δυναμικό ανθρώπων, που εκτέθηκε στην ψήφο των πολιτών, ενημερώθηκε για τις θέσεις και τα προγράμματα, συμμετείχε σε συσκέψεις και συγκεντρώσεις υποψηφίων, “επιστρατεύθηκε” στην εκστρατεία κάποιου να πείσει τους συνδημότες του.

Το ποσοστό συμμετοχής, αντίθετα από ό,τι θα περίμεναν αρκετοί λόγω του έντονου πολιτικού κλίματος και της σύμπτωσης των κρίσιμων ευρωεκλογών, κινήθηκε στα ίδια επίπεδα με το 2010, σημειώνοντας μια ελαφρά αύξηση: 61,56% για τις περιφερειακές εκλογές και 61,61% για τις δημοτικές εκλογές, όταν το 2010 τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 60,88% και 61,03%, μιλώντας πάντα για τον πρώτο γύρο των εκλογικών αναμετρήσεων.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η εταιρεία που ανέλαβε το έργο της συγκέντρωσης και μετάδοσης των εκλογικών αποτελεσμάτων, η Singular Logic, στις 13 περιφέρειες της χώρας συμμετείχαν στην εκλογική διαδικασία 104 συνδυασμοί, ενώ για τους 325 δήμους της χώρας, ο αντίστοιχος αριθμός των υποψηφίων Δημάρχων ανήλθε σε 1.441. Την ίδια στιγμή στις ευρωεκλογές συμμετέχουν 43 κόμματα. Πόσους ανθρώπους εμπλέκουν άμεσα αυτές οι διαδικασίες;

Ένας πλήρης συνδυασμός στην Περιφέρεια Αττικής στελεχώνεται από 153 υποψηφίους. Την ίδια στιγμή σε μια περιφέρεια όπως του Νοτίου Αιγαίου, ένας συνδυασμός μπορεί να είναι νόμιμος αν περιλαμβάνει περίπου 50 ονόματα. Αν ορίσουμε (αυθαίρετα αλλά για να έχουμε μια τάξη μεγέθους) τους 100 υποψηφίους ανά συνδυασμό το μέσο όρο της χώρας, τότε μόνο για τις περιφέρειες προκύπτουν 10.400 υποψήφιοι. Ακολουθώντας την ίδια μέθοδο για τους δήμους, και αν ορίσουμε τους 70 υποψηφίους έναν μέσο όρο για τους καλλικρατικούς δημοτικούς συνδυασμούς, τότε έχουμε το αστρονομικό νούμερο των 100.870 υποψηφίων δημοτικών συμβούλων! Σύμφωνα πάλι με τα στοιχεία της Singular Logic, οι υποψήφιοι ευρωβουλευτές ανέρχονται σε 1.298 άτομα. Με την πρόχειρη αυτή αριθμητική, μπορούμε να υπολογίσουμε ότι από τα άτομα που συμμετέχουν στις εκλογές, οι 2 στους 100 περίπου θέτουν υποψηφιότητα!

Δεν είναι λοιπόν χωρίς βάση τα αστεία που κυκλοφόρησαν σαν αστραπή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και όχι μόνο για το πλήθος των υποψηφίων: “Νέος ιός στο Facebook μετατρέπει όλους τους φίλους σας σε υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους!”. “Έχω πολλές κάρτες από υποψήφιους Δημοτικούς Συμβούλους. Όποιος θέλει να συναντηθούμε, να ανταλλάξουμε τις διπλές”. “Μάθαμε ότι ένας γείτονας δεν είναι υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος. Πέσαμε από τα σύννεφα. Ήταν το καλύτερο παιδί”. “Ανοίγω το ψυγείο μου και τι να δω; Και ο Μπαρμπαστάθης είναι υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος”… Και άλλα πολλά.

Για πρώτη φορά φέτος το facebook κατέστη βασικό εργαλείο επικοινωνίας. Αν και δεν αντικατέστησε ακόμη τα παραδοσιακά εργαλεία που καθιέρωσαν την περίοδο των εκλογών ως γιορτή της …Αγίας Χαρτούρας, προστάτιδας των τυπογράφων, ένα μεγάλο μέρος του προεκλογικού υλικού ήταν άυλο και ψηφιακό. Έτσι ο προεκλογικός αγώνας έγινε και οικονομικά πιο προσιτός για πολύ περισσότερους υποψηφίους σε σχέση με το παρελθόν, ενώ ευνόησε κατά κάποιον τρόπο και τη νεότερη γενιά υποψηφίων, δείχνοντας την τάση του μέλλοντος.

Ο πληθωρισμός υποψηφίων μπορεί να ξένισε κάποιους όμως είναι ένα θετικό σημάδι για μια κοινωνία που δείχνει ότι δεν εφησυχάζει. Είναι η καλύτερη απάντηση στις επικίνδυνες κραυγές που θέλουν να καταργήσουν την πολιτική, ως δήθεν αιτία της διαφθοράς και της παρακμής, για να την αντικαταστήσουν με ολοκληρωτικά συστήματα διακυβέρνησης. Η αυτοδιοίκηση στη μετά “Καλλικράτη” εποχή της κρίσης δοκιμάζεται αλλά η συμμετοχή των πολιτών είναι η μοναδική εγγύηση για να αντιστραφεί η πορεία.

Η άνθιση του τοπικού Τύπου

Το πολιτικό κλίμα των αυτοδιοικητικών εκλογών φέρνει και την πρόσκαιρη άνθιση του τοπικού Τύπου. Οι περισσότεροι βλέπουν αυτό το φαινόμενο με σκεπτικισμό αν όχι με ανοιχτή καχυποψία. Κι όμως είναι καταρχάς θετικό το φαινόμενο να αυξάνεται η εκδοτική δραστηριότητα, ό,τι και αν αυτό σημαίνει. Άλλωστε η κυκλοφορία τοπικών εκδόσεων, τώρα πια και ψηφιακών, έρχεται να καλύψει μια συγκεκριμένη ανάγκη: Αυξάνεται η ειδησεογραφική ύλη και αναλόγως αυξάνεται το αναγνωστικό ενδιαφέρον. Η δημοσιογραφική κάλυψη των εκλογών είναι με μια έννοια “εποχιακό επάγγελμα”.

Ωστόσο, πολλές φορές η μόνη ανάγκη που καλύπτεται τελικά είναι αυτή του διαφημιστικού χώρου. Ο πληθωρισμός υποψηφίων αυξάνει τη σχετική ζήτηση και έτσι έντυπα ή εφημερίδες γίνονται κατά βάση διαφημιστικά έντυπα με περιτύλιγμα εφημερίδας. Ακόμη κι αν ο πειρασμός πολλές φορές είναι μεγάλος να ενδώσει κανείς σε τέτοιες λογικές, ο Τύπος κατακτά την αξιοπιστία του και άρα την επιρροή του (γεγονός που μπορεί να εξαργυρωθεί και με διαφημιστικούς όρους) με το δύσκολο τρόπο: Το ρεπορτάζ, την κάλυψη γεγονότων, τη διατύπωση άποψης, τη φιλοξενία ιδεών.

Του Γιώργου Λαουτάρη από τον Παλμό Γλυφάδας 24-5-2014