Οι καθαρίστριες και η περιφέρεια Αττικής

Οι καθαρίστριες και η περιφέρεια Αττικής

Ζήτημα ηθικής ή ζήτημα διαχείρισης; Πάνω σε αυτό το δίλημμα έχει βασιστεί το μεγάλο θέμα της εβδομάδας για την αυτοδιοίκηση και την Αριστερά, που είναι η στάση της νέας περιφερειακής αρχής στην Αττική για την καθαριότητα των κτιρίων της Περιφέρειας.

Η αλήθεια είναι ότι η αρχική ανακίνηση του ζητήματος από την εφημερίδα Πρώτο Θέμα έγινε με προφανή στόχο να πλήξει το κύρος της Ρένας Δούρου, καθώς σκόπευε όχι να υποστηρίξει μια θέση (π.χ. την ακύρωση των συμβάσεων με εργολάβους καθαριότητας) αλλά να αναδείξει τις αντιφάσεις της νέας διοίκησης. Και πράγματι, πέτυχε την “αχίλλειο πτέρνα” της Ρένας Δούρου και κάθε αριστερού, που είναι η υπεράσπιση των εργατικών δικαιωμάτων. Ωστόσο, στην υπόθεση αυτή έχουν αναφερθεί πολλές ανακρίβειες.

Λόγω της υπόθεσης «Κούνεβα» το θέμα των εργολαβιών είναι το αδύνατο σημείο κάθε αριστερού που αναλαμβάνει τη διοίκηση ενός δημόσιου φορέα

Φυσικά, το θέμα ξεκινά από την επιλογή των δημόσιων φορέων εδώ και πολλά χρόνια να απευθύνονται σε εξωτερικά συνεργεία καθαριότητας – αλλά και εν γένει να κάνουν συμβάσεις με ιδιώτες αντί να διεκπεραιώνουν έργα με δικό τους προσωπικό. Πρόκειται για μια επιλογή οικονομίας (σε αρχικό τουλάχιστον στάδιο) με προφανείς συνέπειες. Αν ένας φορέας δεν θέλει να πληρώνει τους μισθούς ενός δημόσιου υπαλλήλου για την καθαριότητα, αντιθέτως επιλέγει έναν εξωτερικό συνεργάτη – εργολάβο, ο τελευταίος προκειμένου να βγάλει κέρδος από τους μειωμένους πόρους που θα πάρει, πρέπει να προσαρμόσει σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα τις αμοιβές. Αυτή η πίεση μισθών και δικαιωμάτων έφτασε σε σημείο παροξυσμού πριν κάποια χρόνια, με αποκορύφωμα την υπόθεση της Κωνσταντίνας Κούνεβα, τις καθαρίστριας από τη Βουλγαρία σε σταθμούς του Ηλεκτρικού, που δέχτηκε δολοφονική επίθεση λόγω της συνδικαλιστικής της δράσης και σήμερα είναι ευρωβουλευτής. Για το λόγο αυτό, το θέμα των εργολαβιών είναι το αδύνατο σημείο κάθε αριστερού που αναλαμβάνει τη διοίκηση ενός δημόσιου φορέα.

Η Ρένα Δούρου δεν έκανε ακόμη αυτό που της καταλόγισαν

Είναι βέβαια κάπως αυστηρό να απαιτεί κανείς από μια φρέσκια περιφερειακή αρχή να αλλάξει στις 60 πρώτες ημέρες όλη τη δημόσια διοίκηση. Ειδικά η συγκεκριμένη εργολαβία είχε δρομολογηθεί από τον Αύγουστο του 2013, όταν το Περιφερειακό Συμβούλιο με την προηγούμενη διοίκησή του, είχε εγκρίνει τη σκοπιμότητα του δημόσιου διαγωνισμού. Όπως άλλωστε διευκρίνισε (μετά το σάλο που δημιουργήθηκε) ο αντιπεριφερειάρχης Οικονομικών, Χρίστος Καραμάνος, “η κρίσιμης σημασίας, ξεχωριστή από τη διαδικασία του διαγωνισμού, διαδικασία της συμβασιοποίησης δεν έχει λάβει χώρα”. Δηλαδή, εκκρεμούν πολλά βήματα μέχρι να μπει ο εργολάβος και συγκεκριμένα, να εγκριθεί η σύμβαση από το Ελεγκτικό Συνέδριο και να υπογραφεί από την Περιφέρεια. Με λίγα λόγια, η Ρένα Δούρου δεν έκανε ακόμη αυτό που της καταλόγισαν.

Η υπόθεση πήρε μια περίεργη τροπή από την εμπλοκή των απολυμένων καθαριστριών του Υπουργείου Οικονομικών, τις γυναίκες με τις οποίες η Ρένα Δούρου συνδέθηκε προσωπικά και πολιτικά, στηρίζοντας το αίτημά τους για επαναπρόσληψη στην υπηρεσία τους. Οι κατήγοροι της Περιφερειάρχη την κάλεσαν να προσλάβει στην Περιφέρεια τις γυναίκες αυτές. Βέβαια, κάτι τέτοιο θα ήταν κατάφωρα άδικο και παντελώς ανέφικτο. Να προκηρύξει δηλαδή η Περιφέρεια Αττικής θέσεις εργασίας και μάλιστα να τις κάνει “φωτογραφικές” για τις συγκεκριμένες γυναίκες. Αυτά δεν γίνονται ούτε σε τριτοκοσμικές χώρες.

Η καρδιά του ζητήματος είναι ο βαθμός αυτοτέλειας της Περιφέρειας Αττικής

Η καρδιά του ζητήματος είναι τώρα ο βαθμός αυτοτέλειας της Περιφέρειας Αττικής. Γιατί μπορεί να χαρακτηρίζεται ενίοτε ο/η περιφερειάρχης “μικρός πρωθυπουργός”, με την έννοια ότι διοικεί τη μεγαλύτερη αυτοδιοικητική ενότητα της χώρας, στην πραγματικότητα όμως έχει τα χέρια δεμένα στα κρίσιμα ζητήματα. Ο Περιφερειάρχης δεν μπορεί να προσλάβει προσωπικό, αν δεν το επιτρέψει η κυβέρνηση. Το Μνημόνιο έχει απαγορεύσει τις προσλήψεις. Και το Περιφερειακό Συμβούλιο δεν μπορεί να ψηφίσει προϋπολογισμό, αν δεν τον εγκρίνει το Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας, δηλαδή οι υπηρεσίες της κυβέρνησης, για να φέρουμε τα πιο τρανταχτά παραδείγματα.

Το πόσοι, πώς και πότε προσλαμβάνονται είναι άλλωστε ένα αντικείμενο μόνιμης διαπραγμάτευσης με τους δανειστές της χώρας και τη διαπραγμάτευση αυτήν δεν την κάνει η Περιφέρεια Αττικής. Η Ρένα Δούρου λοιπόν είναι ανοικτή στην κριτική κατά πόσο διεκδίκησε από την κυβέρνηση προσλήψεις μόνιμου προσωπικού την πρώτη μέρα που μπήκε στο γραφείο της, μόνο που αυτή η κριτική δεν της έγινε ακόμα!

Επικοινωνιακή διαχείριση

Δυστυχώς, τόσο το πρόβλημα της ίδιας της καθαριότητας των κτιρίων όσο και το ζήτημα της αυτονομίας της αυτοδιοίκησης, δεν συζητήθηκαν, παρά κυριάρχησε μια επικοινωνιακή διαχείριση του όλου θέματος. Προφανώς, αυτό προκύπτει όταν την πολιτική ατζέντα την καθορίζουν μέσα ενημέρωσης που φλερτάρουν με τις αποχρώσεις του κίτρινου.

Μετά την ταραχή και δεχόμενη πανταχόθεν βέλη, η Ρένα Δούρου απάντησε δημοσίως ότι “δεν υπάρχει απόφαση της σημερινής Διοίκησης της Περιφέρειας για ανάθεση εργολαβίας καθαριότητας” αφήνοντας να εννοηθεί ότι δεν θα την υπογράψει και περαιτέρω ανακοίνωσε: “Προκειμένου να καλυφθούν οι πιεστικές ανάγκες προσωπικού στην Περιφέρεια Αττικής, στους τομείς καθαριότητας, φύλαξης, προσωπικού υγείας, συντήρησης, κα, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία της, καταθέτουμε αίτημα για την άμεση πρόσληψη προσωπικού και αναμένουμε την άμεση αντίδραση όλων των φωνασκούντων στα τηλεπαράθυρα, κκ Ντινόπουλου, Γεωργιάδη και λοιπών, στο δημόσιο και σαφές αίτημα της Περιφέρειας Αττικής”.

Στη δήλωση αυτή απάντησε ο υπουργός Εσωτερικών, Αργύρης Ντινόπουλος, με το ανάλογο επικοινωνιακό ύφος: “Η Περιφέρεια Αττικής όψιμα –και μετά το δημοσίευμα του Πρώτου Θέματος για τις καθαρίστριες– διαπίστωσε ότι υπάρχουν «πιεστικές ανάγκες πρόσληψης προσωπικού καθαριότητας» και, επίσης όψιμα, αποφάσισε να καταθέσει το σχετικό αίτημα. Πριν το δημοσίευμα του Πρώτου Θέματος είχε περίτρανα κατακυρώσει (και σωστά!) το σχετικό διαγωνισμό των κτιρίων σε ιδιωτική εταιρεία. Τώρα –πάλι μετά το δημοσίευμα του Πρώτου Θέματος– αποφάσισε ότι δεν θα προχωρήσει η συγκεκριμένη εργολαβία! Όλα αυτά στερούνται σοβαρότητας. Η διοίκηση της μεγαλύτερης Περιφέρειας της χώρας –των 2.400 εργαζομένων– δεν είναι επικοινωνιακή πρόβα, αλλά είναι σίγουρα πρόβα της διακυβέρνησης, όπως αυτήν την ονειρεύονται στον ΣΥΡΙΖΑ”.

(Δημοσιεύτηκε στον Παλμό Γλυφάδας, 1η Νοεμβρίου 2014)