Αναβίωση των Δημοτικών Κοινοτήτων φέρνει ο “Κλεισθένης”

Αναβίωση των Δημοτικών Κοινοτήτων φέρνει ο “Κλεισθένης”

Το ενδιαφέρον των σχολιαστών της αυτοδιοικητικής μεταρρύθμισης μπορεί να μονοπώλησε η απλή αναλογική, όμως ο “Κλεισθένης Ι” προχωρά και σε μια ακόμη βαθιά αλλαγή που θα επηρεάσει σημαντικά τις εξελίξεις:

Αυτή δεν είναι άλλη από την πολιτική και λειτουργική αναβάθμιση των Δημοτικών Κοινοτήτων.

Ο λόγος για τις διοικητικές ενότητες που συνιστούν σήμερα οι πρώην μικροί Δήμοι και οι παλιές κοινότητες που συνενώθηκαν κάτω από την ομπρέλα του “Καλλικράτη” και μέχρι σήμερα υπολειτουργούσαν ως μικρά τοπικά συμβούλια.

Στα νότια προάστια η αναβίωση αυτή αφορά στα Συμβούλια Δημοτικής Κοινότητας Ελληνικού, Αργυρούπολης, Βάρης, Βούλας και Βουλιαγμένης.

Η αυτοδιοικητική μεταρρύθμιση του 2010 που κατήργησε τους μικρούς αυτόνομους Δήμους, άφησε μια επίφαση ανεξαρτησίας, ορίζοντας ότι τα τοπικά συμβούλια των καλλικρατικών Δημοτικών Κοινοτήτων θα έχουν λόγο για κάθε τοπικό ζήτημα.

Η πραγματικότητα όμως του “Καλλικράτη” ήταν ότι ο γνωμοδοτικός χαρακτήρας των αποφάσεων απονεύρωσε κάθε ουσιαστική συζήτηση. Οι μοναδικές αποφάσεις που λαμβάνουν μέχρι σήμερα τα Συμβούλια Δημοτικής Κοινότητας είναι η προέγκριση ίδρυσης καταστημάτων και η χορήγηση άδειας μουσικής, άδειες δηλαδή που ούτως ή άλλως δεν μπορούν να αρνηθούν να χορηγήσουν, αν ο ενδιαφερόμενος έχει τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά.

Και σε πολιτικό επίπεδο όμως, τα συμβούλια αυτά ήταν επί της ουσίας παρακολουθήματα των παρατάξεων του Δημοτικού Συμβουλίου, καθώς οι υποψήφιοι σύμβουλοί τους περιλαμβάνονταν σε ένα ενιαίο ψηφοδέλτιο και εκλέγονταν στην πλειοψηφία ή τη μειοψηφία ανάλογα με την επίδοση του υποψήφιου Δημάρχου.

Ο “Κλεισθένης Ι” κάνει μια τομή στη φιλοσοφία συγκρότησής τους, πρώτα από όλα με την πολιτική τους αναβάθμιση και χειραφέτηση.

Τα συμβούλια Δημοτικής Κοινότητας θα ψηφίζονται σε χωριστή κάλπη και στις εκλογές αυτές θα λαμβάνουν μέρος ανεξάρτητοι συνδυασμοί.

Δεν αποκλείεται τον Μάιο του 2019 να δούμε υποψηφίους δημάρχους να δίνουν “χρίσμα” στους κοινοτικούς συνδυασμούς που υποστηρίζουν, αυτό όμως δεν αναιρεί την τυπική τους ανεξαρτησία. Επίσης, αρκετά πιθανό είναι το ενδεχόμενο δημιουργίας αυστηρά τοπικών συνδυασμών.

Σε δεύτερο επίπεδο έρχεται η λειτουργική αναβάθμιση των Δημοτικών Κοινοτήτων.

Τα Συμβούλια Δημοτικών Κοινοτήτων πλέον θα μπορούν να αποφασίζουν “ποια έργα και δράσεις θα εκτελεστούν στην κοινότητα από το ποσοστό των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων που προορίζονται για επενδυτικές ανάγκες του Δήμου που τους αναλογούν”, όπως αναφέρεται στο σχετικό άρθρο.

Με άλλα λόγια οι αποφάσεις για το Τεχνικό Πρόγραμμα και τον Προϋπολογισμό δεν θα λαμβάνονται αποκλειστικά από το Δημοτικό Συμβούλιο, αλλά ένα μέρος των προτεραιοτήτων θα καθορίζεται πλέον σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας.

Αντιλαμβάνεται κανείς εύκολα ότι η πορεία συγκεντροποίησης των τοπικών εξουσιών που δρομολόγησε ο “Καλλικράτης” αντιστρέφεται σε ένα μικρό βαθμό, δίνοντας ένα ουσιαστικό κίνητρο για την αναζωογόνηση του θεσμού των Δημοτικών Κοινοτήτων με αιρετούς που δεν θα συμπληρώνουν απλώς κενές θέσεις στα ψηφοδέλτια, όπως κατά κόρον συνέβη το 2010 και το 2014, στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις με το σύστημα του “Καλλικράτη”.

Από την άλλη μεριά, η κυβέρνηση αναγνώρισε τον κίνδυνο οι Δημοτικές Κοινότητες να αυτονομηθούν σε σύγκρουση με τον Δήμο στον οποίο ανήκουν. Ο “Κλεισθένης Ι” έχει δικλείδες ώστε να μη δημιουργηθούν νέοι μίνι-δήμαρχοι κάτω από τον Δήμαρχο.

Έτσι ο νέος νόμος της αυτοδιοίκησης προβλέπει ότι στους κοινοτικούς συνδυασμούς δεν θα υπάρχει επικεφαλής, παρά μόνο υποψήφιοι σύμβουλοι.

Ο πρόεδρος του Συμβουλίου θα ψηφίζεται από τα μέλη του, μετά τις δημοτικές εκλογές κατά την πρώτη συνεδρίαση και τη σύσταση σε σώμα, με τον τρόπο που γίνεται και στα επαγγελματικά σωματεία.

Ο πρόεδρος μπορεί να προέρχεται είτε από την παράταξη τον συνδυασμό που πλειοψήφισε στις κοινοτικές εκλογές είτε από τον δεύτερο συνδυασμό. Και τέλος, ο πρόεδρος είναι ανακλητός, καθώς προβλέπεται διαδικασία μομφής στο πρόσωπό του.

Τοπικισμός επί “Καλλικράτη”

Οι συνενώσεις Δήμων που έφερε ο “Καλλικράτης” ανακοινώθηκαν εν μια νυκτί προκαλώντας σε πολλές περιπτώσεις σφοδρές αντιδράσεις. Ήταν συνενώσεις διοικητικού χαρακτήρα που έλαβαν υπόψη λειτουργικές και οικονομικές παραμέτρους, υπηρετώντας το μοντέλο δημόσιας διοίκησης και τη φιλοσοφία αποκέντρωσης που είχε προκρίνει η τότε κυβέρνηση. Δεν προηγήθηκε καμία διαβούλευση για τις αποφάσεις αυτές.

Παρόλο που αρκετοί ήταν εκείνοι που θέλησαν αυτά τα χρόνια να εδραιώσουν μια ενιαία δημοτική συνείδηση στις πόλεις που συνενώθηκαν το 2011, η αλήθεια είναι ότι ποτέ οι μικροί, μεγάλοι, αψυχολόγητοι ή ρομαντικοί τοπικισμοί δεν έπαψαν να καθορίζουν τα αισθήματα των κατοίκων έναντι των γειτόνων τους, με τους οποίους βρέθηκαν εντός των ίδιων διοικητικών ορίων.

Ακούγεται ίσως παράδοξο, αλλά η αναβάθμιση των Δημοτικών Κοινοτήτων που φέρνει ο “Κλεισθένης Ι” είναι σε αυτό το πλαίσιο ο μοναδικός τρόπος να αμβλυνθούν αυτοί οι τοπικισμοί.

Η συμμετοχή στη διοίκηση, στη λήψη αποφάσεων και στις ευθύνες μπορεί να καταρρίψει τις καχυποψίες και να μικρύνει την απόσταση μεταξύ των Δημοτικών Ενοτήτων.

(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Παλμός Γλυφάδας, 14 Ιουλίου 2018)