Ο Σταμάτης Κριμιζής στον αστερισμό της πολιτικής

Ο Σταμάτης Κριμιζής στον αστερισμό της πολιτικής

Ο αστροφυσικός Σταμάτης Κριμιζής συστήθηκε το τελευταίο διάστημα αυτοπροσώπως στα νότια προάστια.

Εκατοντάδες κάτοικοι και μαθητές από τους Δήμους Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης και Αλίμου τον άκουσαν και τον γνώρισαν από κοντά σε εκδηλώσεις όπου παρουσίασε τα προγράμματα εξερεύνησης του διαστήματος που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη στις ΗΠΑ και στα οποία ο κ. Κριμιζής είναι ενεργός πρωταγωνιστής.

Όλοι θεώρησαν ότι η τοποθέτηση του Σταμάτη Κριμιζή στην κεφαλή του νεοσύστατου Ελληνικού Διαστημικού Οργανισμού ήταν μια αξιοκρατική και δίκαιη απόφαση, με δεδομένο ότι ο συγκεκριμένος επιστήμονας έχει τις πλέον περιζήτητες ακαδημαϊκές και επαγγελματικές περγαμηνές για να εκπροσωπεί τη χώρα στον συγκεκριμένο τομέα: Το πανεπιστήμιο Johns Hopkins των ΗΠΑ και τη NASA.

Αυτό που άπαντες λησμόνησαν είναι όμως ότι η δημόσια διοίκηση στη χώρα μας στελεχώνεται (καλώς ή κακώς) με πολιτικά κριτήρια από τα πρώτα βήματα του νεοελληνικού κράτους. Και ο Ελληνικός Διαστημικός Οργανισμός είναι μια μονάδα διοίκησης και όχι ένας φορέας ακαδημαϊκής έρευνας.

Σκοπός του ΕΛΔΟ σύμφωνα με το Καταστατικό του είναι μεταξύ άλλων “η διαμόρφωση στρατηγικής της χώρας για το διάστημα, η προώθηση της συμμετοχής της χώρας σε διαστημικά προγράμματα, η συμμετοχή σε διαστημικούς οργανισμούς/φορείς”. Με άλλα λόγια ο ΕΛΔΟ, όπως και όλοι οι Οργανισμοί του Δημοσίου εξειδικεύουν και εφαρμόζουν την πολιτική της κυβέρνησης στον εκάστοτε τομέα.

Γι’ αυτό θεωρείται και είναι δεδομένο ότι η διοίκηση των οργανισμών αυτών επιλέγεται από τον εκάστοτε υπουργό που θέτει τα δικά του κριτήρια. Μια όμως θέση που καλύπτεται με απόφαση υπουργού είναι εξ ορισμού μια πολιτική θέση.

Από εδώ ξεκίνησαν τα δύσκολα και για τον Σταμάτη Κριμιζή.

Κι αυτό διότι πρώτον, ο ίδιος είναι ένας επιστήμονας που έχει πολιτική συγκρότηση και συγκεκριμένες θέσεις (για την επικαιρότητα, την εκπαίδευση, την ερευνητική πολιτική) τις οποίες και εκφράζει χωρίς περιστροφές με κάθε ευκαιρία. Και δεύτερον, διότι πίστευε ότι με μοναδικό του διαβατήριο την επιστημονική επάρκεια και την ακαδημαϊκή αναγνώριση σε Ελλάδα και εξωτερικό, θα μπορούσε να αντεπεξέλθει σε μια κατά βάση πολιτική αποστολή.

Οι αντιθέσεις δεν άργησαν να βγουν στην επιφάνεια και στις 16 Απριλίου 2018, ένα μήνα μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, ο Σταμάτης Κριμιζής υπέβαλε την παραίτησή του την οποία όμως δημοσιοποίησε 10 ημέρες αργότερα μέσω μιας “ανοιχτής επιστολής”. Σε αυτήν αποτυπώνεται γλαφυρά η διαφορά φιλοσοφίας μεταξύ των κυβερνώντων και του επιστήμονα.

Ο αστροφυσικός επισημαίνει τις διαφωνίες του με τον καταστατικό χάρτη του ΕΛΔΟ που κατά την άποψή του έπρεπε να καταρτίσουν τεχνοκράτες όπως ο ίδιος και όχι πολιτικά πρόσωπα. Γράφει συγκεκριμένα:

Η δομή και οι αρχές λειτουργίας του ΕΛΔΟ που αρχικά προτείναμε (άνοιξη του 2017) με την άτυπη ομάδα εργασίας στην οποία ήμουν συντονιστής κατόπιν προσκλήσεως του κ. Υπουργού, ήταν σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα […] Ωστόσο, Υπουργικές Αποφάσεις που ακολούθησαν πρακτικά ακύρωσαν το λόγο ύπαρξης του ΕΛΔΟ, καθιστώντας τον μια μη αξιόπιστη γραφειοκρατική δομή που θα μπορούσε να γίνει υποχείριο οποιουδήποτε πολιτικού προϊστάμενου”.

Η κατανομή αρμοδιοτήτων βρίσκεται στον πυρήνα της διαφωνίας:

Ο κ. Γ.Γ. Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων έχει αναλάβει, υπό την ανοχή του κ. Υπουργού, το ρόλο του «Τσάρου του Διαστήματος» στην Ελλάδα, αν και δεν έχει καμία γνώση και εμπειρία σε αυτόν τον τομέα. Φαίνεται λοιπόν πως εγώ περισσεύω, εφόσον δεν δέχομαι να είμαι φερέφωνο κανενός”, γράφει με πικρία ο Σταμάτης Κριμιζής στην επιστολή του.

Και πράγματι, όποιος διαβάσει το βιογραφικό του εν λόγω Γενικού Γραμματέα, Βασίλη Μαγκλάρα, πείθεται ότι ουδεμία σχέση έχει με τις …φυσικές επιστήμες (δύο από τις τέσσερις “θέσεις ευθύνης” που αναφέρονται από τον ίδιο στο βιογραφικό του είναι “Αναπληρωτής Επιστημονικός Διευθυντής στο Ινστιτούτο Στρατηγικών και Αναπτυξιακών Μελετών – Ανδρέας Παπανδρέου” και “Διευθυντής του Πολιτικού Γραφείου της Υφυπουργού Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού αρμόδιας για Θέματα Βιομηχανίας, Θεοδώρας Τζάκρη”.

Στην επιστολή του ο Σταμάτης Κριμιζής αναφέρει γιατί εξ αρχής δέχτηκε τη θέση αυτή, μια κίνηση που εξέπληξε πολλούς:

Όταν κλήθηκα να υπηρετήσω τη χώρα μου από μία θέση που γνωρίζω πολύ καλά, θεώρησα πατριωτικό μου καθήκον να δεχθώ. Ζήτησα και πήρα τις διαβεβαιώσεις που έπρεπε από τον κ. Υπουργό, οι οποίες όμως τελικά δεν τηρήθηκαν. Προσπάθησα να κάνω το καλύτερο δυνατόν, αξιοποιώντας τους καλύτερους. Δυστυχώς η προσπάθεια δεν ευοδώθηκε”…

Στις μυλόπετρες της αντιπολίτευσης

Το γεγονός ότι η διαστημική πολιτική της χώρας δεν έχει να κάνει τίποτα με επιστήμη, έρευνα και καινοτομία αλλά για πεζή πολιτική, φάνηκε από τις αντιδράσεις του πολιτικού κόσμου στην είδηση της παραίτησης του Σταμάτη Κριμιζή.

Ο βετεράνος της NASA αναφέρθηκε στην επιστολή του στο πρόγραμμα κατασκευής 11 μικροδορυφόρων κόστους 23,9 εκατ. ευρώ, σχολιάζοντας ότι δεν υπάρχουν “μελέτες με τους σκοπούς, τις προδιαγραφές, το σχέδιο κατασκευής υποδομών, κάποιο ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα, και κατάλληλο προσωπικό για την υλοποίησή του” ενώ διαπίστωσε ότι “ο ρόλος του ΕΛΔΟ στο πρόγραμμα, είναι τυπικός και προαποφασισμένος”.

Ο Σταμάτης Κριμιζής διευκρίνισε πως “δεν υπέπεσε κάτι ποινικά κολάσιμο στην αντίληψή μου”, όμως άφησε σαφείς αιχμές αναφερόμενος στο σκάνδαλο του Watergate, υπενθυμίζοντας ότι η υπόθεση διαλευκάνθηκε με το μότο “follow the money”.

Οι αναφορές αυτές ενεργοποίησαν τα κοινοβουλευτικά κόμματα, με τη ΝΔ να μιλά για “κόλαφο” και “έλλειψη αδιαφάνειας” και το Κίνημα Αλλαγής να επισημαίνει στις δικές του ανακοινώσεις “προσπάθεια «ελέγχου» έργων ύψους 23,9 εκατ. ευρώ”. Το θέμα έγινε και πρωτοσέλιδο στα Νέα την Πέμπτη 26 Απριλίου με τον χαρακτηριστικό υπέρτιτλο “βόμβες Κριμιζή κατά υπουργού για αδιαφάνεια και οικονομικά συμφέροντα”.

Και κάπως έτσι επιβεβαιώθηκε για άλλη μία φορά – για να παραφράσουμε το δημοφιλές γνωμικό – ότι όποιος μπλέκεται με την πολιτική, τον τρώνε οι …πολιτικοί.

(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Παλμός Γλυφάδας, 28 Απριλίου 2018)

Δείτε ακόμα:

Η ελληνική NASA δεν είναι καθόλου ανέκδοτο