Νίκος Βούτσης: Καλλικράτης τέλος!

Νίκος Βούτσης: Καλλικράτης τέλος!

Οι προγραμματικές δηλώσεις που έκανε στη Βουλή ο νέος Υπουργός Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης Νίκος Βούτσης δεν χωρούν καμιά παρερμηνεία: Η δομή της αυτοδιοίκησης, όπως την γνωρίσαμε από το 2010, με την εισαγωγή του “Καλλικράτη” θα γίνει σύντομα παρελθόν.

Η νέα κυβέρνηση όπως φαίνεται θα ανασχεδιάσει το χάρτη των δήμων της χώρας, θα καταργήσει τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις ως “μακρύ χέρι” της κυβέρνησης επί της αυτοδιοίκησης, θα ικανοποιήσει κάποια από τα οικονομικά αιτήματα των δήμων και θα προωθήσει περισσότερο δημοκρατικούς θεσμούς εκπροσώπησης της κοινωνίας.

Όπως ανέφερε στην ομιλία του ο Νίκος Βούτσης, ο “Καλλικράτης” δεν ατύχησε απλώς επειδή συνέπεσε χρονικά με την οικονομική κρίση ούτε μόνο γιατί δεν «προικοδοτήθηκε» με τα υπεσχημένα τουλάχιστον 4 δισ. ευρώ. Ατύχησε, όπως είπε, γιατί “σχεδιάστηκε εξαρχής με άξονα τις νεοφιλελεύθερες κατευθύνσεις για λιτότητα και λιγότερο κράτος”.

Ακόμη, υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση μετά από ουσιαστική αποτίμηση των συνεπειών εφαρμογής του “Καλλικράτη” θα θέσει σε δημόσια διαβούλευση ως άμεση πολιτική πρωτοβουλία μάλιστα την εκπόνηση ενός νέου θεσμικού πλαισίου. Βασικά στοιχεία του …μετα-Καλλικράτη θα αποτελέσουν:

Πρώτον, η χωροταξική αποκλιμάκωση των ΟΤΑ ώστε να γίνουν πλέον αποτελεσματικοί και να καλυφθεί το τεράστιο σημερινό έλλειμμα πρωτογενούς δημοκρατίας. Αυτό μάλλον μεταφράζεται σε αλλαγή του “χάρτη” της αυτοδιοίκησης με διάσπαση κάποιων από τους σημερινούς συνενωμένους δήμους.

Δεύτερον, η αποκέντρωση και ο σαφής προσδιορισμός των αρμοδιοτήτων κάθε επιπέδου διοίκησης.

Τρίτον, η επαρκής και ακριβής κατανομή των πόρων και των αντιστοίχων επενδυτικών μέσων.

Τέταρτον, ο βαθύς εκδημοκρατισμός της λειτουργίας της τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης με τη θέσπιση συμμετοχικών θεσμών ως αναπόσπαστο και δομικό μέρος της θεσμικής και πολιτικής τους λειτουργίας.

Κεντρική θέση στο σχεδιασμό του νέου πλαισίου για την αυτοδιοίκηση έχει η κατάργηση των σημερινών Αποκεντρωμένων Διοικήσεων. Ο Νίκος Βούτσης μίλησε συγκεκριμένα για “οριοθέτηση της πλήρους αυτονομίας της εκλεγμένης περιφερειακής και τοπικής αυτοδιοίκησης” και ξεκαθάρισε ότι “ο έλεγχος νομιμότητας επί των ΟΤΑ, που οφείλει να ασκείται σύμφωνα με το Σύνταγμα, θα συντελείται από ιδιαίτερη δομή εκτός των υπαρχουσών Αποκεντρωμένων Διοικήσεων”.

Όσον αφορά την απόφαση σχετικά με την άμεση απόσυρση των μνημονιακών ρυθμίσεων για την αυτοδιοίκηση, προανήγγειλε στην ομιλία του ότι η κυβέρνηση θα προχωρήσει “στη βέλτιστη εφαρμογή καυτών θεμάτων” όπως:

  • Άρση απολύσεων – διαθεσιμότητα.
  • Κινητικότητα.
  • Αντικειμενικό σύστημα διαρκούς αξιολόγησης του επιπέδου παρεχόμενων υπηρεσιών.
  • Παύση διαδικασίας επανελέγχου των συμβάσεων σύμφωνα με το ν. 4250/2014.
  • Αναμόρφωση του πειθαρχικού δικαίου.
  • Δυνατότητα προσλήψεων στις ανταποδοτικές υπηρεσίες των ΟΤΑ που δεν επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό, προγραμματισμός εν γένει των προσλήψεων και εκπόνηση ειδικού προγράμματος για υπαλλήλους υψηλής εξειδίκευσης σε κατηγορίες αιχμής.
  • Άρση των περιορισμών προσλήψεων άλλων κατηγοριών του τακτικού προσωπικού για κοινωνικές δομές και για τεχνικές εργασίες.
  • Κατάργηση όλου του πλέγματος των σχετιζόμενων με το Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας ΟΤΑ διατάξεων. Εξήγγειλε όμως ότι θα συνεχιστεί η παρακολούθηση της πορείας των οικονομικών μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής βάσης του υπουργείου Εσωτερικών σε συνεργασία με το υπουργείο Οικονομικών.
  • Κατάργηση των διατάξεων σχετικά με την παρακράτηση των ποσοστών 4%, 5% και 1% αντίστοιχα από τους ΚΑΠ που επιβλήθηκαν στις τελευταίες τροπολογίες προ της πτώσης της κυβέρνησης.
  • Παρεμβάσεις για την χρηματοδότηση και οφειλομένων πόρων και για το δανεισμό και τα χρέη των ΟΤΑ.
  • Τέλος, συνολική αναβάθμιση και επέκταση των κοινωνικών δομών και προγραμμάτων μέσα και από την πλέον ορθολογική κατανομή των υπαρχόντων πόρων του προγράμματος ΕΣΠΑ.

Παραμένει ο εκλογικός νόμος;

Η αναμφισβήτητη μεταρρυθμιστική διάθεση της νέας κυβέρνησης σε ό,τι αφορά τα των δήμων δεν μπορεί να κρύψει το γεγονός ότι από τις προγραμματικές δηλώσεις έλειπε κάθε αναφορά στον εκλογικό νόμο.

Με δεδομένο ότι η αλλαγή του νόμου αυτού είναι ένα καθαρά εσωτερικό θέμα που δεν επηρεάζεται επ’ ουδενί από τις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές της χώρας, η επιλογή της νέας κυβέρνησης να μην θέσει θέμα αναθεώρησης, συνιστά σοβαρό ατόπημα. Πάγια θέση της Αριστεράς αλλά και του ΣΥΡΙΖΑ που από τη θέση της αντιπολίτευσης έκανε πρόταση νόμου για τη θέσπιση της λεγόμενης “απλής αναλογικής” ήταν η κατάργηση του σημερινού “καλπονοθευτικού” όπως είθισται να χαρακτηρίζεται εκλογικού συστήματος. Κύρια σημεία κριτικής ήταν μέχρι χθες το πλαφόν του 3% για την είσοδο στη Βουλή και βέβαια το “μπόνους” των 50 εδρών στο πρώτο κόμμα που πριμοδοτείται προκλητικά για να διευκολυνθεί στο σχηματισμό κυβέρνησης σε βαθμό που να αλλοιώνεται βάναυσα η λαϊκή ψήφος.

Δυστυχώς, η θεσμική αυτή αλλαγή που θα σηματοδοτούσε μια στροφή στη λειτουργία της δημοκρατίας, όπως έχει καθιερωθεί μεταπολιτευτικά, δεν φαίνεται να είναι καθόλου στις προτεραιότητες της κυβέρνησης. Αν επαληθευτεί η απροθυμία αυτή, τότε θα μιλάμε για μια σοβαρή υπαναχώρηση σε σχέση με την προγραμματική φυσιογνωμία του κυβερνώντος κόμματος που μπορεί να γυρίσει …μπούμερανγκ.

[Δημοσιεύτηκε στον Παλμό Γλυφάδας, 14-2-2015]