Η Εκκλησία, ο Δήμος και μια καντίνα στα Λιμανάκια

Η Εκκλησία, ο Δήμος και μια καντίνα στα Λιμανάκια

Όλοι γνωρίζουν πλέον ότι σημαντικά ακίνητα της Βουλιαγμένης ανήκουν στην Εκκλησία.

Λίγοι μπορούσαν να φανταστούν όμως ότι στο πλαίσιο αξιοποίησης της μεγάλης ακίνητης εκκλησιαστικής περιουσίας στην περιοχή, τα Λιμανάκια θα κινδύνευαν να γεμίσουν με καντίνες και μπαράκια.

Το ενδεχόμενο αυτό φέρνει στην επικαιρότητα μια διένεξη ενός ιδιώτη με τον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, καθώς οι υπηρεσίες αρνούνται να χορηγήσουν άδεια άσκησης υπαίθριου στάσιμου εμπορίου για μια καντίνα στα Λιμανάκια.

Ο ενδιαφερόμενος επιχειρηματίας έχει μισθώσει έναν χώρο στο πρώτο Λιμανάκι, κάτω από τη λεωφόρο, από την ιδιοκτήτρια Εκκλησία για μια πενταετία από το 2015 και πλέον βρίσκεται στα δικαστήρια με τον Δήμο προκειμένου να του χορηγηθεί άδεια για να λειτουργήσει μια κινητή καντίνα.

Κατά τη δημοτική αρχή, το ζήτημα δεν εξαντλείται σε μια μόνο καντίνα. Καθώς η διένεξη αφορά επί της ουσίας στην ερμηνεία του Προεδρικού Διατάγματος του 2004 που καθορίζει τις χρήσεις γης στο παραλιακό μέτωπο, υπάρχει ο φόβος ότι η αδειοδότηση της συγκεκριμένης δραστηριότητας θα αποτελέσει μόνο την αρχή για να γεμίσει η περιοχή μεταξύ Βουλιαγμένης και Βάρκιζας μπαράκια και καντίνες – με τις ευλογίες της Εκκλησιαστικής Κεντρικής Υπηρεσίας Οικονομικών.

Το συμφωνητικό

Όλα ξεκίνησαν στις 22 Σεπτεμβρίου 2015, όταν μεταξύ του Επισκόπου Σαλώνων Αντωνίου, ως γενικού διευθυντή της Εκκλησιαστικής Κεντρικής Υπηρεσίας Οικονομικών (ΕΚΥΟ) και του κατοίκου Ελευσίνας, Κωνσταντίνου Παπακωνσταντίνου, υπεγράφη ένα “Συμφωνητικό Μισθώσεως”.

Όπως μας είπε ο επίσκοπος, ο ιδιώτης πλησίασε την Εκκλησία εκδηλώνοντας το ενδιαφέρον του για τη συγκεκριμένη θέση και η ΕΚΥΟ προκήρυξε έναν διαγωνισμό στον οποίο ήταν ο μοναδικός συμμετέχων.

Η παράγραφος 1α του συμβολαίου αναφέρει ότι η Εκκλησία εκμισθώνει στον ιδιώτη “το δικαίωμα τοποθετήσεως κινητού περιπτέρου αναψυκτηρίου εις την θέσιν Κ3, πλησίον του Α’ Λιμενίσκου Φασκομηλιάς εν Βουλιαγμένη Αττικής και κάτωθι της Λεωφ. Ποσειδώνος, όπως εμφαίνεται εις την επισυναπτομένην τω παρόντι από 18-10-2014 αεροφωτογραφίας του Google Earth”.

Η διάρκεια του συμβολαίου ορίστηκε σε 5 χρόνια (από 1 Σεπτεμβρίου 2015 ως 31 Αυγούστου 2020) με ετήσιο μίσθωμα 6.000 ευρώ και ετήσια προσαύξηση σύμφωνα με τον πληθωρισμό.

Το πρόβλημα “Κ3”

Το πρόβλημα ανέκυψε όταν στις 26 Απριλίου 2017 ο ιδιώτης έκανε αίτηση προς τον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης να του χορηγήσει “άδεια λειτουργίας άσκησης υπαίθριου στάσιμου εμπορίου σε ιδιωτικό χώρο, ήτοι κινητής καντίνας εντός ιδιωτικού χώρου”, μιλώντας για τη “θέση Κ3 πλησίον του Α’ Λιμενίσκου Φασκομηλιάς εν Βουλιαγμένη Αττικής και κάτωθι της Λεωφ. Ποσειδώνος”.

Η αίτηση συνοδευόταν από την ίδια εκτύπωση χάρτη από την ιστοσελίδα του Google Earth, στην οποία κάποιος είχε σημειώσει με το χέρι τη θέση “Κ3”.

Και ήταν πρόβλημα διότι ο μόνος επίσημος χάρτης για τις χρήσεις της περιοχής, αυτός δηλαδή που συνοδεύει το Προεδρικό Διάταγμα ΦΕΚ 254Δ/04 και καθορίζει τις χρήσεις γης στο παραλιακό μέτωπο γενικότερα και στον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης ειδικότερα, δεν αναφέρει πουθενά κάποιο σημείο “Κ3”. Μόνο ένα σημείο “Κ” το οποίο δεν βρίσκεται στα Λιμανάκια, αλλά στη Βάρκιζα και συγκεκριμένα απέναντι από το “Ribas”.

Παρόλ’ αυτά, ο ενδιαφερόμενος προσκόμισε ένα έγγραφο που υπογράφει ο τότε Διευθυντής του Τμήματος Μητροπολιτικού Σχεδιασμού του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χ. Αντωνόπουλος, το οποίο απαντούσε σε αίτηση της εταιρείας πολεοδομικών μελετών “Πόλις Ε.Ε.” και ανέφερε συγκεκριμένα:

Στο χάρτη που συνοδεύει το Προεδρικό Διάταγμα, εμφανίζεται μόνον ένα σημείο με την ένδειξη Κ στη Δημοτική Ενότητα Βάρης, σε περιοχή πλησίον αυτής στην οποία αναφέρεται το αίτημά σας (δυτικότερα, στην περιοχή του Α Λιμενίσκου Φασκομηλιάς στα όρια της Δημοτικής Ενότητας Βουλιαγμένης). Επειδή το κείμενο υπερισχύει του χάρτη, θεωρούμε ότι το σημείο Κ αναφέρεται σε μια ευρύτερη περιοχή της ζώνης 1α. Επομένως η υπηρεσία μας κρίνει ότι μπορεί να λειτουργήσει τροχήλατη καντίνα στη θέση Κ3 που εμφανίζεται στο συνημμένο στο αίτημά σας χάρτη”.

Η άποψη του Δήμου

Η Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης κλήθηκε να εκφέρει άποψη κατά πόσο οι χρήσεις γης στα Λιμανάκια επιτρέπουν τη λειτουργία της καντίνας. Στις 16 Μαΐου 2017 αποφάνθηκε:

“Στο χάρτη που συνοδεύει το Προεδρικό Διάταγμα, σε όλα τα όρια του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης εμφαίνεται μόνο σε ένα σημείο η ένδειξη Κ. Το σημείο αυτό προσδιορίζεται στη Δημοτική Ενότητα Βάρης, και όχι στη Δημοτική Ενότητα Βουλιαγμένης, θέση στην οποία υπάρχει παράδρομη οδός και στην έξοδο φωτεινός σηματοδότης και κατά συνέπεια είναι ασφαλής για την τοποθέτηση καντίνας. Επομένως η άποψή μας είναι ότι με βάση τον προσδιορισμό της θέσης Κ στο χάρτη που συνοδεύει το ΠΔ, στη ζώνη 1α της ΔΕ Βουλιαγμένης δεν προβλέπεται θέση κινητής καντίνας όρθιας εξυπηρέτησης”.

Τις αντικρουόμενες απόψεις που εξέφρασε το Τμήμα Μητροπολιτικού Σχεδιασμού του Υπουργείου από τη μία μεριά και η Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου από την άλλη, κλήθηκε να σχολιάσει η Νομική Υπηρεσία του Δήμου. Η γνωμοδότηση που έδωσε ο δικηγόρος του Δήμου, Δημήτρης Γιατράς, ερμηνεύει τον χάρτη και την επίμαχη διάταξη στο Προεδρικό Διάταγμα, η οποία αναφέρει ότι “στα σημεία της ζώνης αυτής με ένδειξη Κ επιτρέπεται η εγκατάσταση κινητής καντίνας όρθιας εξυπηρέτησης, μέγιστης επιφάνειας 12 τ.μ. μετά από έγκριση της Διεύθυνσης Μελετών έργων Οδοποιίας”.

Το αναλυτικό σκεπτικό της νομικής έκθεσης καταλήγει ως εξής:

“Τόσο η γραμματική όσο και η τελολογική ερμηνεία της ως άνω διάταξης συνηγορεί υπέρ της εκφρασθείσας από τη Διεύθυνση Υπηρεσίας Δόμησης του δήμου άποψης.

Κατά τη γραμματική ερμηνεία με τη λέξη “σημείο” εννοείται ένας συγκεκριμένος και περιορισμένος χώρος εντός ευρύτερης εδαφικής έκτασης. Λέγοντας συνεπώς η διάταξη “στα σημεία με την ένδειξη Κ” εννοεί ακριβώς συγκεκριμένους τοπικά χώρους περιορισμένης οπωσδήποτε έκτασης.

Από την άποψη της τελολογικής ερμηνείας, φρονούμε ότι όπως και από τον τίτλο του ΠΔ προκύπτει, σκοπός του νομοθέτη είναι η εκλογίκευση των χρήσεων γης κατά μήκος της παραλιακής ζώνης με τάση προς τον περιορισμό και όχι την αύξηση των χρήσεων αυτών. Η έννοια άλλωστε της εκλογίκευσης είναι αντίθετη με γενικεύσεις ή με διασταλτικές ή αναλογικές ερμηνείες των όρων.

Αντίθετη άποψη θα οδηγούσε σε ανεξέλεγκτη χρήση της ένδειξης Κ.

Υπό τα ανωτέρω θα πρέπει να δεχτούμε ότι οι θέσεις με την ένδειξη Κ μέσα στα όρια της ζώνης 1α του δήμου μας είναι δεδομένες και μοναδικές, οριζόμενες από αυτό τούτο το ΠΔ.

Εφόσον λοιπόν στο συνοδεύοντα το ΠΔ χάρτη εμφανίζεται μία μόνο θέση Κ, μόνο στο σημείο αυτό μπορεί να επιτραπεί η τοποθέτηση κινητής καντίνας προς άσκηση υπαίθριου στάσιμου εμπορίου”.

“Όχι” από το Δημοτικό Συμβούλιο

Το ζήτημα απασχόλησε και το Δημοτικό Συμβούλιο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, όπου το παρέπεμψε ο Δήμαρχος. Στις 2 Οκτωβρίου 2017 η απόφαση του σώματος, που έλαβε υπόψη όλες τις παραπάνω απόψεις, ήταν ομόφωνη για “τη μη χορήγηση άδειας άσκησης υπαίθριου στάσιμου εμπορίου σε ιδιωτικό χώρο, ήτοι κινητής καντίνας εντός ιδιωτικού χώρου”.

Όπως είχε δικαίωμα ο ενδιαφερόμενος, προσέφυγε κατά της απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής, η οποία όμως απέρριψε σιωπηρά το αίτημα. Ο ιδιώτης προχώρησε με νέα του προσφυγή κατά της σιωπηρής απόρριψης. Όμως το αρμόδιο όργανο της Αποκεντρωμένης Διοίκησης τον Απρίλιο του 2018 απέρριψε και τη δεύτερη προσφυγή, κρίνοντας την πρώτη απόφαση νόμιμη, λόγω εκπρόθεσμης προσφυγής του ενδιαφερόμενου.

Το θέμα φυσικά δεν θεωρείται λήξαν. Ο ιδιώτης έχει υποβάλει μήνυση σε μια υπάλληλο του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, που ακολουθώντας τις οδηγίες της διοίκησης και της Νομικής Υπηρεσίας, αρνήθηκε να εκδώσει κάποιες βεβαιώσεις που ζητούσε. Και για όσο διάστημα η μίσθωση παραμένει σε ισχύ, καλείται να καταβάλει το μίσθωμα των 6.000 ευρώ το χρόνο, ανεξαρτήτως αν λειτουργεί ή όχι η καντίνα…

Η Εκκλησία διεκδικεί

Σύμφωνα με τον Γρηγόρη Κωνσταντέλλο, σε αυτήν την υπόθεση διακυβεύονται πολλά περισσότερα από μια άδεια καντίνας. “Αν γίνει δεκτή μια διασταλτική ερμηνεία του Προεδρικού Διατάγματος και γεμίσουν τα Λιμανάκια καντίνες και μπαρ, τότε αλλοιώνεται η φυσιογνωμία της περιοχής μας και ξεκινούν ανεξέλεγκτες δραστηριότητες σε επικίνδυνα σημεία του οδικού δικτύου”, μας δήλωσε ο Δήμαρχος.

Από την πλευρά του ο Επίσκοπος Σαλώνων Αντώνιος, τήρησε αποστάσεις από την υπόθεση, τονίζοντας σε συνομιλία που είχε μαζί μας ότι είναι αποκλειστικό θέμα του μισθωτή να λάβει τις νόμιμες άδειες. “Δεν έχουμε ορίσει κάτι συγκεκριμένο. Ο ίδιος μας ζήτησε το συγκεκριμένο σημείο”, είπε ο γενικός διευθυντής της ΕΚΥΟ, μιλώντας για τον Κωνσταντίνο Παπακωνσταντίνου. Βέβαια, κληθείς να σχολιάσει γιατί επέλεξε η Εκκλησία να ορίσει ως “Κ3” το σημείο, παραδέχτηκε ότι υπάρχει ένας βασικός σχεδιασμός για τρεις καντίνες, αφού ήδη λειτουργεί μία, όπως είπε.

Φυσικά, το ζήτημα της καντίνας στα Λιμανάκια δεν είναι παρά ένα κομμάτι μιας ευρύτερης επιχείρησης από πλευράς της Εκκλησιαστικής Κεντρικής Υπηρεσίας Οικονομικών για την αξιοποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας στη Βουλιαγμένη.

Προ λίγων εβδομάδων ο Αντώνιος αποκάλυψε σε συνέντευξή του ότι βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με Ρώσους επενδυτές για την οικιστική αξιοποίηση ενός κομματιού του προστατευόμενου λόφου της Φασκομηλιάς, πάνω από τη Λίμνη Βουλιαγμένης.

Ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η προσφυγή της Εκκλησίας στα ευρωπαϊκά δικαστήρια για την αποδέσμευση και αξιοποίηση των μέχρι σήμερα δεσμευμένων ως κοινόχρηστων χώρων, αδόμητων οικοδομικών τετραγώνων στη Βουλιαγμένη που της ανήκουν.

(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Παλμός Γλυφάδας, 23 Ιουνίου 2018)