Στην κορυφή της αξιολόγησης ο Δήμος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης

Τη θέση του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης στην πρωτοπορία της αυτοδιοίκησης πιστοποιεί με τον πιο επίσημο τρόπο η αξιολόγηση του υπουργείου Εσωτερικών που δημοσιοποιήθηκε ψηφιακά στον Κόμβο Παρακολούθησης Επιδόσεων Τοπικής Αυτοδιοίκησης τον Μάρτιο.

Η σελίδα του gov.gr με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Δείκτες ΟΤΑ» καταγράφει τα αποτελέσματα των στοιχείων που συγκέντρωσαν μετά από αρκετούς μήνες έρευνας αρμόδια στελέχη του ΥΠΕΣ για όλους τους Δήμους της χώρας, τα οποία αξιολογήθηκαν βάσει μιας κοινά αποδεκτής μεθοδολογίας. Οι δήμοι χωρίστηκαν βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας σε κατηγορίες ανάλογα με τον πληθυσμό και τη γεωγραφική τους θέση, ενώ υιοθετήθηκε ένα αδιάβλητο σύστημα αξιολόγησης δεικτών ανά θεματική κατηγορία αρμοδιοτήτων. Τα αποτελέσματα οδήγησαν σε μια συνολική ιεραρχική λίστα αξιολόγησης των Δήμων, ξεκινώντας από τον καλύτερο, και έπειτα τα στοιχεία εξειδικεύονται, πάντα σε ιεραρχικές λίστες, ανά κατηγορία αρμοδιότητας και βέβαια ανά κατηγορία δήμων, με βάση πληθυσμιακά και γεωγραφικά κριτήρια.  

Αδιάβλητη μεθοδολογία

Πρόκειται για την πιο ολοκληρωμένη διαδικασία εσωτερικής αξιολόγησης που έχει γίνει ποτέ στη χώρα για τη δημόσια διοίκηση. Σύμφωνα με στελέχη του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης που είχαν ρόλο στην τροφοδότηση του υπουργείου με στοιχεία, έγιναν αναλυτικές διασταυρώσεις όλων των δεδομένων που παρείχε ο Δήμος, με δημόσιες αλλά και υπηρεσιακές βάσεις στοιχείων. Μεταξύ άλλων αρχείων αξιοποιήθηκαν ο Κόμβος Οικονομικής Πληροφόρησης ΟΤΑ, το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς, το Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων, το Μητρώο Ανθρώπινου Δυναμικού Ελληνικού Δημοσίου, το «Μητρώο Πολιτών», το πληροφοριακό Σύστημα «myschool» και το Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων. Οι υπηρεσίες του υπουργείου διεξήγαγαν πρόσθετους «λογικούς ελέγχους επί των υποβληθέντων στοιχείων» όπως σημειώνεται στην ιστοσελίδα deiktesota.gov.gr και όπως επιβεβαιώνουν στελέχη της δημοτικής αρχής. 

Οι Δήμοι κλήθηκαν να συμπληρώσουν μια πολυσέλιδη φόρμα παρέχοντας αναλυτικά δεδομένα στα εξής πεδία: Οικονομικά στοιχεία, επενδύσεις και αξιοποίηση ακίνητης περιουσίας, ποιότητα ζωής – αθλητισμός – πολιτισμός, περιβάλλον – απορρίμματα, εκπαίδευση και προσχολική αγωγή, άτομα με αναπηρία – κοινωνική προστασία, πολιτική προστασία, διαχείριση αδέσποτων ζώων συντροφιάς, συντήρηση υποδομών – ενεργειακή κατανάλωση, ανθρώπινο δυναμικό, έξυπνες πόλεις, δημογραφία – βιοτικό επίπεδο – τοπική δραστηριότητα. Τα πεδία αυτά αργότερα μετά την επεξεργασία των στοιχείων ομαδοποιήθηκαν σε 9 μεγάλες κατηγορίες. 

Ο Δήμος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας εντάσσεται σε μια ενιαία κατηγορία μαζί με τους μεγάλους ηπειρωτικούς δήμους και τους δήμους που αποτελούν πρωτεύουσες νομών. Στην κατηγορία αυτή υπάγονται όλοι οι ηπειρωτικοί δήμοι με πληθυσμό άνω των 25.000 κατοίκων, καθώς και οι δήμοι της Κρήτης και της Ευβοίας, αλλά και οι δήμοι που αποτελούν πρωτεύουσα νομού. Πρόκειται για την μεγαλύτερη κατηγορία που περιλαμβάνει 90 Δήμους. Οι υπόλοιποι ΟΤΑ χωρίζονται στις κατηγορίες «δήμοι μητροπολιτικών κέντρων», «μεγάλοι και μεσαίοι νησιωτικοί δήμοι», «μεσαίοι ηπειρωτικοί δήμοι», «μικροί ηπειρωτικοί και μικροί ορεινοί δήμοι» και τέλος «μικροί νησιωτικοί δήμοι». 

Θεσσαλονίκη – Τρίκαλα – 3Β

Ανεξάρτητα από τις κατηγορίες πάντως, το υπουργείο ανακοίνωσε και μια λίστα συνολικής κατάταξης των Δήμων της χώρας. Στη λίστα αυτή συγκρίνονται οι δείκτες συνολικής επίδοσης των ΟΤΑ και κατατάσσονται βάσει βαθμολογίας. Για τον συνολικό δείκτη συνυπολογίστηκαν σε διάφορα ποσοστά 11 επιμέρους βαθμολογίες. Ελαφρά μεγαλύτερη βαρύτητα δόθηκε σε αυτόν της οικονομικής λειτουργίας, ενώ μετρήθηκαν οι δομές και παροχές κοινωνικής πολιτικής, οι υπηρεσίες ΚΔΑΠ και προσχολικής αγωγής, ο βαθμός οργάνωσης των υπηρεσιών πολιτισμού, η προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας, η ενεργοποίηση στον τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων, η οργάνωση στον τομέα της πολιτικής προστασίας, οι επιδόσεις στη διαχείριση των αδέσποτων ζώων και τέλος ο βαθμός ψηφιακής ωρίμανσης. 

Θέση	Δήμος	Επίδοση
1	Θεσσαλονίκης	0,67
2	Τρικκαίων	0,65
3	Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης	0,63
4	Βόλου	0,63
5	Αγρινίου	0,61
6	Ιωαννιτών	0,61
7	Αμπελοκήπων Μενεμένης	0,59
8	Λαμιέων	0,59
9	Πάρου	0,59
10	Περιστερίου	0,58

Η κλίμακα αξιολόγησης πήρε βαθμούς από 0 ως 1. Ο καλύτερος δήμος κατέγραψε συνολική επίδοση 0,67 και ο χειρότερος 0,09. Ο συνολικός δείκτης των ΟΤΑ της χώρας διαμορφώθηκε έτσι στο 0,37. Την υψηλότερη βαθμολογία της χώρας πέτυχε ο Δήμος Θεσσαλονίκης (κατηγορία μητροπολιτικών κέντρων) με 0,67 και ακολουθεί ο Δήμος Τρικκαίων με 0,65 και στην τρίτη θέση ισοβαθμεί ο Δήμος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης με τον Δήμο Βόλου και βαθμολογία 0,63. 

Σε ειδική σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, όπου παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ανέπτυξε πόσο χρήσιμο εργαλείο είναι οι «Δείκτες ΟΤΑ» για τους πολίτες, τους Δημάρχους αλλά και το υπουργείο. «Νομίζω ότι είναι γενικά και ένα εργαλείο δημόσιας πολιτικής» συμπλήρωσε ο πρωθυπουργός και πρόσθεσε ότι στόχος της καταγραφής είναι η διαρκής κατ’ έτος παρακολούθηση των επιδόσεων: «Ξεκινάμε με ένα έτος βάσης, ώστε να μπορούμε να μετράμε πρόοδο ή ενδεχόμενη οπισθοδρόμηση. Και νομίζω ότι όταν θα φτάσουμε πια με το καλό στις δημοτικές εκλογές του 2028, θα είναι και ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο τότε για τους πολίτες, για να μπορούν αντικειμενικά να αξιολογούν και να συγκρίνουν την απόδοση των αιρετών τους αρχόντων, αλλά φυσικά και γι’ αυτούς οι οποίοι θα θέλουν να διεκδικήσουν συμμετοχή στα τοπικά κοινά, να καταρτίζουν ένα πρόγραμμα πια, το οποίο και αυτό στη συνέχεια θα μπορεί να αξιολογείται με βάση μετρήσιμους στόχους».

Οι πρωτιές του Δήμου

Σε ένα εντυπωσιακό εύρος πεδίων αξιολόγησης ο Δήμος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης καταγράφει επιδόσεις που συγκριτικά με τους υπόλοιπους δήμους της κατηγορίας του τον ξεχωρίζουν. Τα 3Β έχουν καταγράψει πρωτιά στο ιδιαίτερα σημαντικό πεδίο περιβάλλον και απορρίμματα αλλά και στην κατηγορία προσχολική αγωγή και ΚΔΑΠ. Αξιολογήθηκε δεύτερος στην κρίσιμη κατηγορία οικονομική λειτουργία και τρίτος στην κατηγορία της βιώσιμης κινητικότητας. Σύμφωνα με μια άλλη μεθοδολογία αξιολόγησης του συστήματος, ο Δήμος των 3Β βρίσκεται στο ανώτερο 25% (Q1 στην ορολογία της ιστοσελίδας) στα πεδία: Ψηφιακός μετασχηματισμός, αδέσποτα ζώα συντροφιάς, πολιτική προστασία και κοινωνική προστασία. Η συνολική του επίδοση λοιπόν που βρίσκεται στην κορυφή της χώρας είναι αποτέλεσμα μιας σημαντικής προσπάθειας την τελευταία δεκαετία που δεν επικεντρώθηκε σε έναν τομέα, αλλά αναπτύχθηκε σε όλο το εύρος των δημοτικών αρμοδιοτήτων. 

Θέση	Δήμος	Επίδοση
1	Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης	0,70
2	Αρταίων	0,69
3	Ορεστιάδας	0,66
4	Εορδαίας	0,65
5	Πολυγύρου	0,64
6	Χαλκιδέων	0,63
7	Νέας Προποντίδας	0,62
8	Διονύσου	0,53
9	Χανίων	0,50
10	Παλλήνης	0,50

Η δεύτερη θέση στην οικονομική λειτουργία προέκυψε μετά από μελέτη του βαθμού οικονομικής ανεξαρτησίας, την εισπραξιμότητα των εσόδων, το ύψος των ληξιπρόθεσμων χρεών προς τρίτους, το βαθμό εκτέλεσης του ετήσιου προϋπολογισμού των δαπανών, αλλά και άλλους δείκτες, όπως το το ύψος των λειτουργικών δαπανών ανά κάτοικο, το πλήθος και την αξία των συμβάσεων με απευθείας ανάθεση και άλλα.

Η πρωτιά του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης στη διαχείριση απορριμμάτων προφανώς δεν ήρθε βέβαια τυχαία, αλλά προέκυψε μετά από συνυπολογισμό του ποσοστού ανακύκλωσης των αστικών αποβλήτων και άλλους δείκτες, όπως η υιοθέτηση τοπικού σχεδίου διαχείρισης αποβλήτων και η ψήφιση επικαιροποιημένου κανονισμού καθαριότητας.

Θέση	Δήμος	Επίδοση
1	Θέρμης	0,78
2	Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης	0,75
3	Καβάλας	0,75
4	Παιανίας	0,74
5	Σύρου Ερμούπολης	0,74
6	Παλλήνης	0,73
7	Κομοτηνής	0,73
8	Θερμαϊκού	0,72
9	Πρέβεζας	0,72
10	Μαλεβιζίου	0,71

Για την πρώτη επίσης θέση στην προσχολική αγωγή μέτρησε ο δείκτης διαθεσιμότητας των σχετικών υπηρεσιών (προσχολική αγωγή βρεφών, λειτουργία παιδιών σταθμών, δομές ΚΔΑΠ) αλλά και ο βαθμός συμμόρφωσης στις προδιαγραφές λειτουργίας των συγκεκριμένων μονάδων.

Για τη βιώσιμη αστική κινητικότητα που αξιολογήθηκε στα 3Β ως τρίτη καλύτερη επίδοση στη χώρα μετρήθηκαν οι διαδρομές ποδηλάτου, το μήκος των πεζοδρόμων και των οδών ήπιας κυκλοφορίας, το πλήθος των διαβάσεων και των ραμπών, η ύπαρξη ελεγχόμενης στάθμευσης, η λειτουργία δημοτικής συγκοινωνίας, η υιοθέτηση σχεδίου βιώσιμης αστικής κινητικότητας και η λειτουργία φορτιστών ηλεκτροκίνησης. Ο τίτλος «Πόλη για να ζεις» της διοικούσας παράταξης αποδεικνύεται ότι δεν στερείται νοήματος.  

Θέση	Δήμος	Επίδοση
1	Τρικκαίων	0,60
2	Αλεξανδρούπολης	0,57
3	Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης	0,56
4	Ρεθύμνου	0,53
5	Σερρών	0,55
6	Λαμιέων	0,49
7	Αγρινίου	0,46
8	Αρταίων	0,44
9	Άργους Μυκηνών	0,41
10	Ρόδου	0,38

Οι καινοτομίες 

Έχει ενδιαφέρον ότι μια σειρά από πεδία αξιολόγησης του υπουργείου Εσωτερικών ειδικά στην κατηγορία του ψηφιακού μετασχηματισμού του Δήμου αποτέλεσαν καινοτομίες που εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά συστηματικά στα 3Β. Οι αισθητήρες πυρανίχνευσης, οι έξυπνοι κάδοι απορριμμάτων με αισθητήρες πληρότητας και η διασύνδεση του δικτύου ηλεκτροφωτισμού σε κέντρο διαχείρισης ήταν από τα δεδομένα που ενίσχυσαν σημαντικά τη βαθμολογία του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης.

Θέση	Δήμος	Επίδοση
1	Τρικκαίων	0,65
2	Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης	0,63
3	Βόλου	0,63
4	Αγρινίου	0,61
5	Ιωαννιτών	0,61
6	Λαμιέων	0,59
7	Παιονίας	0,57
8	Ρεθύμνου	0,57
9	Χαλκιδέων	0,56
10	Ηρακλείου Κρήτης	0,56

Στην κατηγορία των αδέσποτων μέτρησε η αναλογία το πλήθος των ζώων που συντηρεί ο Δήμος και η αναλογία των στειρωμένων αλλά και οι πραγματοποιηθείσες υιοθεσίες μεταξύ άλλων. Για τη δε πολιτική προστασία, ο Δήμος έδωσε στοιχεία για το πλήθος των ελέγχων και των καθαρισμών σε οικόπεδα για αποψίλωση, για το ύψος των ετήσιων δαπανών πυροπροστασίας, το πλήθος των καθαρισμένων φρεατίων αλλά και τα χαρακτηριστικά του στόλου των οχημάτων. Πρόκειται για πεδία που είχαν υψηλή προτεραιότητα για τη δημοτική αρχή τα τελευταία χρόνια και ήταν επόμενο να αναγνωριστεί από ένα αντικειμενικό σύστημα η υλοποίηση πρωτοπόρων πολιτικών.