Πόσα προσωπικά αφηγήματα, πόση ιδεολογική πολεμική, πόσες ηρωικές κοινοτοπίες δεν ακούμε κάθε 17η Νοεμβρίου; Ένα μείζον ιστορικό συμβάν, τόσο κοντινό και τόσο μακρινό ταυτόχρονα, που νοηματοδοτεί μέχρι σήμερα πολιτικές διαιρετικές γραμμές και τροφοδοτεί μια ενδιαφέρουσα ιστορική συζήτηση. Όμως το Πολυτεχνείο, ο Νοέμβρης του 1973, έχει και μία άλλη πλευρά, λιγότερο ηρωική και περισσότερο αληθινή. Αυτή την αλήθεια των πρωταγωνιστών – κομπάρσων του Νοέμβρη αναζητά με τα πεζογραφήματά της η Μαριάννα Τζιαντζή, που συγκέντρωσε σκόρπια και ανέκδοτα γραπτά σχεδόν 40 ετών σε έναν εξαιρετικό τόμο που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Καστανιώτη.
Οι ιστορίες της Μαριάννας Τζιαντζή εκτυλίσσονται γύρω από το κατειλημμένο κτήριο της οδού Πατησίων και εστιάζουν στα ανύποπτα παιδιά – φοιτητές και όχι μόνο – που κατέκλυσαν τον χώρο σε μια ανεπανάληπτη για την εποχή πολιτική εξωτερίκευση. Ανέκδοτες μικρές ιστορίες, όπως οι σοκολάτες που έδιναν κρυφά αστυνομικοί στους φοιτητές ή επεισόδια από τα παρασκήνια, όπως η διαχείριση του ύπνου και τα χτυποκάρδια στα αμφιθέατρα και τις αίθουσες τελετών, συστήνουν ξανά τα γεγονότα. Αυτή τη φορά όχι από τη μακρο-οπτική των πολιτικών εξελίξεων και των θεωρητικών διεργασιών που αντανακλούσαν, αλλά τη γωνία των ηρώων της καθημερινότητας.
Η συγγραφέας περιγράφει μια κοινωνία που ωρίμαζε και αναζητούσε πολιτικό και πνευματικό οξυγόνο μέσα στο ασφυκτικό πλαίσιο της χούντας και της πολιτιστικής παρακμής. Το ενδιαφέρον είναι ότι η συγγραφέας αγαπά τις αδυναμίες των ηρώων της, αναζητά τα ευαίσθητα σημεία τους για να αναδείξει την αυθεντικότητά τους. Το αφηγηματικό της μικρόφωνο κινείται σε σημεία σκοτεινά και αποτυπώνει απωθημένα συναισθήματα ή παραλειπόμενες συνήθως σκέψεις.
Ο τόμος συγκεντρώνει παλιά και νέα διηγήματα της Μαριάννας Τζιαντζή με θέμα το Πολυτεχνείο. Είναι μια ενδιαφέρουσα ιστορική και φιλολογική κατάθεση από μία λογοτέχνη που δεν συστήθηκε ποτέ ως «γενιά του Πολυτεχνείου», όμως η πραγματικότητα είναι ότι τις ημέρες εκείνες τις έζησε ενεργά ως τριτοετής φοιτήτρια της Αρχιτεκτονικής. Αποτυπώνει «κάτι από όσα έζησα, είτε από πρώτο είτε από δεύτερο χέρι, κάποια παιχνίδια της φαντασίας, κάτι από όσα συλλογίστηκα, κάτι από όσα συνέβησαν ή θα μπορούσαν να συμβούν», όπως αναφέρει στην εισαγωγή.
Σε ένα δεύτερο μέρος επιλέγονται χρονογραφήματα που δημοσίευσε όλα αυτά τα χρόνια στον Τύπο με θέμα την ιστορική επέτειο. Με το δικό της ιδιαίτερο ύφος, τα δημοσιογραφικά αυτά κομμάτια αποτελούν επίσης αξιόλογη λογοτεχνική ύλη που θα ήταν κρίμα να χαθεί ακολουθώντας τον εφήμερο βίο των εντύπων.
