Όταν ο Γιώργος Καραμέρος παραχώρησε αυτή τη συνέντευξη, ο Αλέξης Τσίπρας δεν είχε ανακοινώσει ακόμα το νέο του κόμμα, την ΕΛΑΣ. Ο βουλευτής Ανατολικής Αττικής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ δεν έχει κρύψει τη θετική του προδιάθεση προς το ενωτικό κάλεσμα του πρώην πρωθυπουργού και μέσα από τη συνέντευξη αυτή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συμπόρευσής του με έναν νέο φορέα, τονίζοντας όμως ότι «η κυβερνώσα Αριστερά δεν μπορεί να είναι ένα διαχειριστικό σχήμα με προοδευτική ετικέτα, πρέπει να έχει ουσία και κατεύθυνση» και ότι οι αποφάσεις του θα ληφθούν «με γνώμονα το τι υπηρετεί καλύτερα τον κόσμο» που τον εμπιστεύτηκε.
Επισκεφτήκατε προ ημερών το Χέρωμα και μιλήσατε για την πολεοδομική ομηρεία της περιοχής. Πού έχετε καταλήξει; Πρόκειται για ένα νομικό ή πολιτικό πρόβλημα;
Το Χέρωμα είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας παθογένειας που συναντάμε σε πολλές περιοχές της Ανατολικής Αττικής. Κοινότητες που έχουν μείνει για δεκαετίες σε ένα νομικό κενό, χωρίς πολεοδομική κατοχύρωση, χωρίς τη δυνατότητα να νομιμοποιήσουν την καθημερινή τους ζωή. Το πρόβλημα έχει και νομική και πολιτική διάσταση και αυτός είναι ακριβώς ο λόγος που παραμένει άλυτο. Νομικά, υπάρχουν εκκρεμότητες δεκαετιών που κανείς δεν έχει τη βούληση να τακτοποιήσει. Πολιτικά, η κυβέρνηση δεν έχει δείξει κανένα ενδιαφέρον για μια ολοκληρωμένη λύση, παρά τα βήματα που έγιναν επί υπουργίας Φάμελλου στο υπουργείο Περιβάλλοντος την περίοδο Τσίπρα. Από το 2019 και μετά η κυβέρνηση Μητσοτάκη προτιμά τη διαχείριση της ομηρείας από τη ρύθμισή της. Εμείς θα συνεχίσουμε να πιέζουμε για μια οριστική τακτοποίηση που να σέβεται τους κατοίκους σε συνεργασία με τους συλλόγους της περιοχής και τη δημοτική αρχή. Κατέθεσα ήδη μία επίκαιρη ερώτηση στη Βουλή ώστε να μου απαντήσει διά ζώσης κάποιος εκ των κυρίων Παπασταύρου ή Ταγαρά.
Μιλώντας για τα πολεοδομικά, ποιες σκέψεις κάνετε όταν περνάτε από την έκταση της επένδυσης στο Ελληνικό;
Όταν περνάω από την έκταση, σκέφτομαι κυρίως αυτά που δεν βλέπω. Την ακτογραμμή που έχει αποκοπεί από τον πολίτη, τον δημόσιο χώρο που έχει μετατραπεί σε ιδιωτική επένδυση με απέραντο μπετόν, το περιβαλλοντικό ισοζύγιο μιας παράκτιας ζώνης που δεν έχει αξιολογηθεί με τη σοβαρότητα που της αξίζει. Κατανοώ ότι η επένδυση είναι δεδομένη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι σταματάμε να θέτουμε ερωτήματα για τη διαχείριση των υγρών και στερεών αποβλήτων, για την ελεύθερη πρόσβαση στις ακτές, για το τι κερδίζει τελικά το δημόσιο συμφέρον. Αυτές οι ερωτήσεις δεν είναι εμπόδια στην ανάπτυξη είναι προϋπόθεσή της. Κύριε Λαουτάρη, θέλω να σταθώ στο ζήτημα της ελεύθερης πρόσβασης στις ακτές που είναι για μένα πολιτική προτεραιότητα και ιδιαίτερα κρίσιμο τόσο στο Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης όσο και να σε άλλες περιοχές τις νοτιοανατολικής Αττικής, τον Δήμο Σαρωνικού κ.λπ. Η κατάσταση έχει ξεφύγει ιδιαίτερα στο ζήτημα του κόστους χρήσης ενός δημόσιου αγαθού όπως είναι οι ακτές, όπου έχουν πλήρως εμπορευματοποιηθεί με εμπόδια αλλά και αδιανόητη ακρίβεια.
Αν μπορεί να υπάρξει ένας φορέας με δυναμική, με εσωτερική δημοκρατία και σαφή προγραμματική ταυτότητα, αξίζει να το συζητήσουμε
Εκλεγήκατε το 2023 με τον ΣΥΡΙΖΑ και υποψήφιο πρωθυπουργό τον Αλέξη Τσίπρα και σήμερα, τρία χρόνια μετά, το πολιτικό τοπίο στην Αριστερά μοιάζει βομβαρδισμένο. Κάνοντας μια ανασκόπηση, τι πιστεύετε ότι πήγε στραβά;
Δεν είμαι ο πλέον αρμόδιος να κάνω εκτεταμένη αποτίμηση μιας πορείας στην οποία δεν συμμετείχα από την αρχή, καθώς εντάχθηκα στον ΣΥΡΙΖΑ το 2022, έχοντας διαφορετική πολιτική διαδρομή. Αυτό που μπορώ να πω ως παρατηρητής και ως πολίτης είναι ότι η αποσύνδεση από τον κόσμο που σε εμπιστεύτηκε είναι το πιο επικίνδυνο πράγμα για ένα προοδευτικό κόμμα. Όταν η διαχείριση δύσκολων συνθηκών δεν συνοδεύεται από σωστή επικοινωνία και το κατάλληλο πολιτικό προσωπικό, χάνεται η αξιοπιστία και αυτή είναι δύσκολο να ξαναχτιστεί.
Βλέπετε το ντοκιμαντέρ του Σκάι για το 2015; Θεωρείτε ότι σας αδικεί αυτή η ματιά στα γεγονότα;
Κάθε αφήγηση επιλέγει τι φωτίζει και τι αφήνει στη σκιά. Δεν θα χάσω χρόνο να αντιπαρατεθώ με μια τηλεοπτική παραγωγή συγκεκριμένης σκοπιάς. Αυτό που μετράει είναι τι λέμε σήμερα και τι προτείνουμε για το αύριο. Αν υπάρχει αντίλογος στην ερμηνεία των γεγονότων, αυτός γίνεται με επιχειρήματα στον δημόσιο διάλογο, όχι αντιδρώντας αμυντικά σε αφηγήματα με ξεκάθαρη πολιτική σκοπιμότητα και ισχυρή υπογραφή νεποτισμού στην ούγια τους.
Η δεύτερη ευκαιρία που ζητά η «κυβερνώσα Αριστερά» σε τι θα διαφέρει από την περίοδο 2015-2023;
Πρωτίστως διαφέρουν οι συνθήκες, ενώ υπάρχουν πλέον η εμπειρία και ένα πιο επιλεγμένο πολιτικό προσωπικό. Μια προοδευτική κυβέρνηση που θα ξαναβρεθεί στην εξουσία οφείλει να έχει επεξεργαστεί πολύ πιο λεπτομερώς τις κόκκινες γραμμές της, τον τρόπο λήψης αποφάσεων, τη σχέση της με τους θεσμούς και τους Ευρωπαίους εταίρους. Οφείλει επίσης να έχει συγκεκριμένη ατζέντα για ζητήματα που αγγίζουν άμεσα την καθημερινότητα. Κατοικία, εργασία, περιβάλλον, ακρίβεια, δημόσιες υπηρεσίες. Η κυβερνώσα Αριστερά δεν μπορεί να είναι ένα διαχειριστικό σχήμα με προοδευτική ετικέτα, πρέπει να έχει ουσία και κατεύθυνση.
Ο Δημήτρης Παπαδημούλης τόνισε με μια ανάρτησή του ότι μια πολυδιασπασμένη Αριστερά δεν καταφέρνει να νικήσει. Μπορεί να ενώσει ο Αλέξης Τσίπρας σήμερα;
Ο Παπαδημούλης έχει δίκιο ως προς τη διάγνωση αλλά εστιάζει μόνο στην Αριστερά ή έστω μιλά μόνο με την οπτική της Αριστεράς. Ο κατακερματισμός δεν ωφελεί κανέναν εκτός από την κυβέρνηση. Εγώ προέρχομαι από τον χώρο του κέντρου και της πολιτικής οικολογίας και αυτό που με έφερε εδώ δεν ήταν η κομματική αφοσίωση αλλά η ανάγκη για μια αξιόπιστη προοδευτική εναλλακτική. Αν μπορεί να υπάρξει ένας φορέας που να συγκεντρώνει αυτή τη δυναμική με εσωτερική δημοκρατία και σαφή προγραμματική ταυτότητα, αξίζει να το συζητήσουμε. Το αν και πώς θα πράξω ο ίδιος είναι κάτι που θα αποφασίσω με γνώμονα το τι υπηρετεί καλύτερα τον κόσμο που με εμπιστεύτηκε στην Ανατολική Αττική αλλά και αυτούς που συναντιόμαστε στις γειτονιές εδώ και 3 χρόνια.
Πείτε ότι διαβάζει αυτές τις γραμμές ένας από τους χιλιάδες απογοητευμένους ψηφοφόρους που επιλέγει να απέχει. Τι θα του λέγατε;
Θα του έλεγα ότι η αποχή δεν είναι ουδετερότητα, είναι επιλογή με συνέπειες. Καταλαβαίνω την απογοήτευση και δεν θα του ζητήσω να ξεχάσει ό,τι τον στενοχώρησε. Θα του ζητήσω όμως να σκεφτεί τι σημαίνει να αφήνουμε το πεδίο ελεύθερο σε μια κυβέρνηση που διαχειρίζεται τους πόρους και τους θεσμούς αυτής της χώρας με τον τρόπο που όλοι βλέπουμε. Η ψήφος δεν είναι έπαθλο γι’ αυτούς που το αξίζουν, είναι εργαλείο γι’ αυτούς που θέλουν να αλλάξουν κάτι προς το καλύτερο.
Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και η έρευνα της ευρωπαϊκής εισαγγελίας έφερε στην επιφάνεια το ζήτημα των σχέσεων μεταξύ βουλευτών και ψηφοφόρων. Πώς το βλέπετε;
Η υπόθεση αυτή αναδεικνύει κάτι που χρειάζεται να το πούμε καθαρά. Ο ρόλος του βουλευτή δεν είναι να εξυπηρετεί επιμέρους συμφέροντα έναντι ψήφων, είναι να νομοθετεί και να ελέγχει την εκτελεστική εξουσία. Όταν αυτή η σχέση διαστρεβλώνεται, υπονομεύεται η δημοκρατική λειτουργία στο σύνολό της. Η ευρωπαϊκή εισαγγελία κάνει τη δουλειά της και καλώς. Εμείς οφείλουμε να υποστηρίξουμε κάθε θεσμικό έλεγχο και να διεκδικήσουμε τον επανακαθορισμό των ορίων μεταξύ πολιτικής εκπροσώπησης και πελατειακής εξυπηρέτησης.
Πώς είδατε το ξεκίνημα της Μαρίας Καρυστιανού; Φοβάστε μήπως η αντίθεση στην κυβερνητική πολιτική κατευθυνθεί σε περισσότερο αντισυστημικές οδούς;
Η Μαρία Καρυστιανού είχε καθολική αποδοχή ως μητέρα θύματος του δυστυχήματος των Τεμπών. Απώλεσε αυτή την καθολική αποδοχή την στιγμή που αποφάσισε να πολιτευτεί και κρίνεται πλέον ως πολιτική αρχηγός. Η άσκηση του δικαιώματος του «εκλέγεσθαι» είναι μια επιλογή που ο καθένας έχει δικαίωμα να κάνει. Η πολιτική της τοποθέτηση είναι ξεκάθαρα στο δεξιό πολιτικό φάσμα. Είδατε και εσείς φαντάζομαι στην πλατεία Αριστοτέλους τον καταδικασθέντα πρώην περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας Παναγιώτη Ψωμιάδη. Το ερώτημα για τον αντισυστημικό κίνδυνο είναι βέβαια υπαρκτό, αλλά η απάντηση σε αυτόν δεν είναι να αποστειρώσουμε τον διάλογο, είναι να δώσουμε στον κόσμο αξιόπιστες προοδευτικές προτάσεις. Όταν η πολιτική αποτυγχάνει να απαντήσει στα πραγματικά προβλήματα, ο κόσμος ψάχνει διεξόδους αλλού. Αυτή είναι η δική μας ευθύνη.
Πυκνώνουν τα σχόλια για την τοξικότητα του πολιτικού διαλόγου και την έκπτωση στις κοινοβουλευτικές διαδικασίες. Παλαιότερα τα βλέπατε ως δημοσιογράφος, σήμερα είστε μέλος της Βουλής. Η κριτική αυτή είναι βάσιμη;
Ας είμαστε ειλικρινείς. Ο όρος «τοξικότητα», όπως χρησιμοποιείται σήμερα, είναι σε μεγάλο βαθμό εφεύρεση της κυβέρνησης Μητσοτάκη, ένας τρόπος να παρουσιάζει την οξεία πολιτική αντιπαράθεση ως παθογένεια, ενώ η σκληρή αντιπαράθεση υπήρχε πάντα στη δημοκρατία και είναι υγιής. Αυτό που είναι όντως υπαρκτό είναι η υποβάθμιση του κοινοβουλίου και αυτή δεν οφείλεται στον τόνο των βουλευτών, αλλά στο ότι ο πυρήνας της πολιτικής αντιπαράθεσης έχει μεταφερθεί στα social media και στα τηλεοπτικά στούντιο. Η Βουλή έχει γίνει χώρος παραγωγής πολιτικής δευτερογενώς, όσο και αν ακούγεται παράδοξο. Όσοι και όσες ανεβάζουν υπερβολικά τους τόνους στη Βουλή το κάνουν για να βρουν χώρο στην οθόνη της τηλεόρασης ή των κινητών. Το βλέπω και ως πρώην δημοσιογράφος και ως βουλευτής και είναι πρόβλημα που μας αφορά όλους.
Ένα από τα κεντρικά επιχειρήματα της κυβέρνησης Μητσοτάκη είναι ότι εγγυάται τη σταθερότητα. Πώς βλέπετε ένα μετεκλογικό σενάριο όπου μη αυτοδύναμα κόμματα θα πρέπει να συνεργαστούν για τον σχηματισμό κυβέρνησης;
Το επιχείρημα της σταθερότητας είναι ένα παλιό τέχνασμα. Παρουσιάζει ως κίνδυνο αυτό που στις περισσότερες ευρωπαϊκές δημοκρατίες είναι ο κανόνας. Κυβερνήσεις συνεργασίας σχηματίζονται σε όλη την Ευρώπη χωρίς να καταρρέει ο κόσμος. Το ζητούμενο δεν είναι αν θα υπάρξει συνεργασία, αλλά ποια κόμματα, με ποιο πρόγραμμα και με ποιες κόκκινες γραμμές. Μια προοδευτική κυβέρνηση συνεργασίας που θα έχει σαφή ατζέντα και εσωτερική συνοχή μπορεί να είναι πολύ πιο αποτελεσματική από μια πλήρως διεφθαρμένη αυτοδύναμη κυβέρνηση που χαρίζεται στα συμφέροντα χωρίς λογοδοσία.
Με το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη θεωρείτε ότι έχετε πολιτική συγγένεια; Τι σας αποτρέπει από μια προεκλογική συνεργασία;
Να ξεχωρίσω δύο πράγματα. Το ΠΑΣΟΚ ως παράδοση και ο κόσμος που το στηρίζει είναι για μένα ακόμα και οικογενειακή αφετηρία θα έλεγα. Υπάρχει εκεί ένας κεντροαριστερός αναγνώσιμος χώρος με τον οποίο μοιραζόμαστε αξίες σε ό,τι αφορά την πολιτική οικολογία και την ανανεωτική αριστερά. Άλλο πράγμα όμως η σημερινή ηγεσία που εγκλωβίστηκε συνειδητά στην πολιτική απομόνωση. Ο κύριος Ανδρουλάκης σε κρίσιμες στιγμές και πριν τις εκλογές του 2023 και όταν έγινε αξιωματική αντιπολίτευση στο 2024 γύρισε την πλάτη στη συνεργασία. Παράλληλα, το ΠΑΣΟΚ σε πολλά κοινοβουλευτικά ζητήματα (τράπεζες, ενέργεια κ.ά.) έχει επιδείξει μια ανησυχητική ώσμωση με τη Νέα Δημοκρατία, χωρίς σαφή γραμμή απέναντί της, καθώς επιπροσθέτως υπάρχουν στελέχη σε υψηλό επίπεδο που βλέπουν μετεκλογική συνεργασία με τη ΝΔ. Αυτό είναι μία διαχωριστική γραμμή την οποία οι αριστεροί του κέντρου δεν μπορούμε να υπερβούμε.
