Συνδεθείτε μαζί μας

Αναζητείστε όλα μας τα άρθρα με τον κατάλληλο όρο

Τοπικα Νεα

Μάσκες και προσωπεία στα τοπικά social media των 3Β

Διάλογοι γεμάτοι δηλητήριο, προπαγάνδα, ψέματα, απειλές και αποκλεισμοί. Κάτι σάπιο υπάρχει τελευταία στα τοπικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στις ομάδες κυρίως με τοπική και δημοτική αναφορά.

Ο άνθρωπος, γράφει σε ένα διάσημο απόφθεγμα ο Όσκαρ Ουάιλντ, δεν είναι ο εαυτός του όταν σου μιλάει κατά πρόσωπο. «Δώσ’ του μια μάσκα και θα σου πει την αλήθεια», υποστηρίζει ο μεγάλος Ιρλανδός συγγραφέας. Και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αφθονούν οι μάσκες, αποκαλύπτοντας τη ρηχότητα ή το βάθος, τις ευγενείς ή δόλιες φιλοδοξίες, την πολιτική ηθική ή τον αμοραλισμό των ομιλούντων και κυρίως των συνομιλούντων.

Είναι αρχικά τα ψεύτικα προφίλ και τα τρολ, που προστατεύουν με την ανωνυμία τους πραγματικούς συντάκτες. Ή τουλάχιστον έτσι πιστεύουν οι δημιουργοί τους, μιας και στον δημοτικό μικρόκοσμο των 3Β είναι πολύ δύσκολο να κρυφτεί κανείς αποτελεσματικά πίσω από μια φωτογραφία του Google. Παλιότερα, όταν η πολιτική του Facebook ήταν ιδιαίτερα ελαστική ως προς τη δημιουργία προφίλ, το σπορ κατασκευής ψεύτικων ψηφιακών προσώπων ανθούσε. Σήμερα είναι τεχνικά πιο δύσκολο, όχι όμως και λιγότερο δημοφιλές.

Υπάρχουν όμως παράλληλα και τα προσωπεία στα ηλεκτρονικά προφίλ, η ψηφιακή ταυτότητα που καθένας κατασκευάζει στο δημόσιο λόγο του και που ακόμη και αν συνοδεύεται από πραγματική φωτογραφία και όνομα, δεν παύει να αποτελεί μια περσόνα. Αν η απόσταση μεταξύ της πραγματικότητας και της ιδεατής περσόνας είναι μεγάλη, τότε ο προσεκτικός παρατηρητής βγάζει διπλά συμπεράσματα: Όχι μόνο τι κρύβει καθένας αλλά και γιατί επιλέγει να πει αυτό που λέει. Η διπλή ανάγνωση γενικώς κυριαρχεί στους ηλεκτρονικούς διαλόγους, μεταξύ πραγματικών ή πλαστών προφίλ: Δεν μετράει μόνο τι γράφει κανείς. Αναζητείται και το κίνητρο που τον καθοδηγεί στο πληκτρολόγιο.

Όλα αυτά μεγεθύνονται όταν αφορμή για συζητήσεις δίνουν αποσπασματικές ή και εξ ολοκλήρου ψεύτικες ειδήσεις. Η πραγματικότητα είναι σύνθετη και η τοπική πολιτική επικαιρότητα δεν προσφέρεται πάντα για εύκολες αναγνώσεις. Εκεί που η πολιτική εμπάθεια ή υστεροβουλία συναντά την προχειρότητα και την ελαφρότητα, ανθούν οι τοξικές αναρτήσεις και αντιπαραθέσεις. Η συνωμοσιολογία και ο κιτρινισμός έχουν γίνει καθημερινότητα. Πολλές φορές η εμπάθεια φαίνεται ότι καθοδηγεί την πολιτική συμπεριφορά κάποιων από τις πιο δραστήριες ψηφιακές προσωπικότητες.

Σε αυτό το νοσηρό έδαφος, ποτισμένο από εχθρότητα, φιλοδοξίες και ψέματα, δεν αργούν να εμφανιστούν οι εντάσεις. Δεν είναι σπάνιο πια οι διάλογοι να καταλήγουν σε εκατέρωθεν απειλές για δικαστική προσφυγή των εμπλεκομένων. Συχνά πλέον «βρέχει» μηνύσεις και αγωγές, αν και οι φοβέρες σπάνια υλοποιούνται, αφού η αντικειμενική βάση των προσβολών είναι περισσότερο το …ξεκατίνιασμα παρά η νομικά ορισμένη συκοφαντική δυσφήμηση.

Προφανώς, η καραντίνα και η αναστολή των κοινωνικών δραστηριοτήτων της καθημερινότητας έχει εντείνει τα φαινόμενα. Ακόμη και ο επίσημος χώρος ανταλλαγής απόψεων και παραγωγής τοπικής πολιτικής, το Δημοτικό Συμβούλιο, συνεδριάζει διά τηλεδιάσκεψης και μεταδίδεται στο Facebook, μεταφέροντας κάτω από το βίντεο τη νοσηρή ψηφιακή αντιπαράθεση με τις μάσκες και τα προσωπεία.

Για πρώτη φορά ίσως στην ιστορία, η ψηφιακή ταυτότητα των πολιτών επιστρατεύεται τόσο συχνά και σε τόσο ασυνήθιστες περιστάσεις. Ας ελπίσουμε ότι περνάμε «φάση», μια περίοδο ψηφιακής εφηβείας που οι ορμόνες μας αλλοιώνουν τη συμπεριφορά. Και ότι την επαύριο της πανδημίας θα χρησιμοποιούμε τα social media πιο σοφά, με μεγαλύτερη ειλικρίνεια και πιο προσγειωμένες προσδοκίες.


Αναδημοσίευση από την εφημερίδα Δημοσιογράφος, φύλλο 27, Δεκέμβριος 2020

Διαφήμιση
Διαφήμιση

Newsletter

Η επικαιρότητα των 3Β κάθε Σάββατο στο email σας