Ένας από τους πιο επιδραστικούς σύγχρονους αστροφυσικούς από τις ΗΠΑ, ο Καρλ Σέιγκαν, περιέγραψε σε ένα από τα ευπώλητα βιβλία του («Pale Blue Dot») τι εντύπωση θα έδινε η Γη, αν υποθετικά την εξερευνούσαν κάποια εξωγήινα έξυπνα όντα.
Θα έβλεπαν, αναφέρει, ότι «οι διασταυρούμενες ευθείες γραμμές στις πόλεις είναι γεμάτες από αεροδυναμικές, πολύχρωμες οντότητες μήκους λίγων μέτρων, που ευγενικά τρέχουν η μία πίσω από την άλλη», ενώ με μια πιο προσεκτική παρατήρηση θα έβρισκαν ότι «μικρά παράσιτα περιστασιακά μπαίνουν και βγαίνουν στους κυρίαρχους αυτούς οργανισμούς». Το πόσο συνυφασμένη είναι η ζωή της ανθρωπότητας σήμερα με τα ιδιωτικής χρήσης αυτοκίνητα είναι κάτι που δύσκολα κρύβεται.
Όμως σε ένα προάστιο κατοικίας και ησυχίας, όπως ο Δήμος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, η εποχική πολιορκία από τα οχήματα που διεκδικούν μια θέση στάθμευσης και από τους επισκέπτες που θέλουν πρόσβαση στη θάλασσα και στις επιχειρήσεις θερινής ψυχαγωγίας, μπορεί να γίνει σοβαρό πρόβλημα, ιδίως όταν είναι δύσκολο να τεθούν όρια.
Οι επιστήμες της χωροταξίας και της ανάπτυξης επικεντρώνονται τελευταία στην έννοια της τουριστικής φέρουσας ικανότητας, η οποία ορίζεται ως ο μέγιστος αριθμός τουριστικής ανάπτυξης που μπορεί να δεχθεί μια περιοχή χωρίς να προκληθούν αρνητικές επιπτώσεις σε αυτήν. Η ανάγκη για τη μελέτη των ορίων προέκυψε σε περιοχές με αυξημένη τουριστική ζήτηση, όπου οι υποδομές αυξάνονται με σκοπό την εξυπηρέτηση όλων των επισκεπτών, προξενώντας πιέσεις στο περιβάλλον.
Η φέρουσα ικανότητα υποδεικνύει τα όρια που πρέπει να τεθούν στην εκμετάλλευση των περιορισμένων πόρων κάθε περιοχής. Αν όμως μπορεί κανείς να θέσει όρια στον αριθμό των ξενοδοχειακών μονάδων και των κλινών που προσφέρει ένα μικρό νησί, δεν μπορεί να περιορίσει τον αριθμό των επισκεπτών σε μια πόλη που βρίσκεται 20 χιλιόμετρα μακριά από την πρωτεύουσα.
Για να είμαστε ακριβείς, το πρόβλημα της στάθμευσης στον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης δεν είναι καθημερινό, δεν αφορά το σύνολο της πόλης και δεν είναι οξύ. Το ζήτημα έχει μελετηθεί επιστημονικά στα 3Β δύο φορές, αρχικά στο πλαίσιο της σύνταξης του Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας το 2022 και πιο πρόσφατα με αφορμή τη μελέτη του Συστήματος Ελεγχόμενης Στάθμευσης.
Οι δύο παράγοντες που δίνουν «ανάσες» στην πόλη -σε σύγκριση πάντα με τις υπόλοιπες περιοχές του Λεκανοπεδίου- είναι πρώτον, το γεγονός ότι κυρίαρχη χρήση στον δήμο είναι η κατοικία και δεύτερον, ότι οι κατοικίες διαθέτουν πλήθος ιδιόκτητων χώρων στάθμευσης.
Έτσι παρόλο που από τα στοιχεία της Απογραφής Πληθυσμού προκύπτει υψηλός δείκτης ιδιοκτησίας οχημάτων στον Δήμο (1,45 αυτοκίνητα ανά νοικοκυριό) τα πάρκινγκ των πολυκατοικιών απορροφούν το πρόβλημα. Με τα στοιχεία του 2011, τα νοικοκυριά του Δήμου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης έχουν 26.040 αυτοκίνητα, ενώ διατίθενται 17.502 θέσεις στάθμευσης. Όμως 11.933 νοικοκυριά διαθέτουν ιδιόκτητες θέσεις πάρκινγκ, εκ των οποίων τα 802 για τρία και πάνω οχήματα.
Εν αναμονή των αναλυτικών στοιχείων της απογραφής του 2021, μπορούμε να υποθέσουμε ότι σήμερα η οικιστική ανάπτυξη του Δήμου αύξησε μεν τα οχήματα, με τις νέες κατοικίες όμως να διαθέτουν όλες ανεξαιρέτως αρκετές ιδιόκτητες θέσεις στάθμευσης.
Είναι σαφές λοιπόν πού και γιατί εμφανίζεται το πρόβλημα: Στη Βάρη χώροι στάθμευσης σπανίζουν στην περιοχή του εμπορικού κέντρου γύρω από την πλατεία Ηρώων και στο κέντρο της Βάρκιζας κατά τους θερινούς μήνες. Στη Βούλα το πρόβλημα εντοπίζεται πάλι στο εμπορικό κέντρο γύρω από τη Βασιλέως Παύλου. Και στη Βουλιαγμένη το σημείο μεγάλης ζήτησης βρίσκεται στην περιοχή των οδών Αγ. Παντελεήμονος, Πανός, Ιάσονος και Ήρας.
Μακροπρόθεσμα τη λύση στο πρόβλημα δρομολογεί η κλιματική κρίση. Είναι εμφανές ότι το σημερινό μοντέλο μετακινήσεων έχει φτάσει το περιβάλλον στα όριά του. Ότι ένα βιώσιμο μέλλον στις πόλεις θα περιλαμβάνει διαφορετικά ιδιωτικής χρήσης οχήματα (μικρότερα και ηλεκτροκίνητα) και περισσότερα μέσα συγκοινωνίας ή κοινόχρηστα μέσα μετακίνησης.
Η προοπτική αυτή όμως δεν μπορεί να καθησυχάσει τη δημοτική διοίκηση των 3Β που βρίσκεται κάθε καλοκαίρι μπροστά σε καθημερινές μικρές «κρίσεις» μποτιλιαρίσματος και ασφυκτικής παράνομης στάθμευσης, οι οποίες σε σημεία όπως το Καβούρι και ο Λαιμός μπορεί να αποβούν πολύ επικίνδυνες σε περιπτώσεις πυρκαγιάς.
Βραχυπρόθεσμα λοιπόν, η διοίκηση Κωνσταντέλλου σχεδιάζει τα εξής δύο μέτρα:
Πρώτον, να θέσει μέσα στο 2024 σε εφαρμογή το Σύστημα Ελεγχόμενης Στάθμευσης (τελείωσε προ ημερών η φάση διαβούλευσης) το οποίο θα επιτρέψει τη νόμιμη χάραξη μπλε ζώνης για στάθμευση μόνιμων κατοίκων. Μια αναλυτική μελέτη ήδη έχει καταγράψει τις υφιστάμενες ανάγκες των κατοίκων προβλέποντας τον ανάλογο χώρο.
Δεύτερον, στη Βουλιαγμένη, όπου παρατηρείται η μεγαλύτερη πίεση από επισκέπτες, ο Δήμος διεκδικεί από την Εκκλησία να μετατρέψει το οικόπεδο δίπλα από το εμπορικό κέντρο σε δημοτικό χώρο στάθμευσης με μικρά ηλεκτρικά λεωφορεία να μεταφέρουν τους οδηγούς προς το Λαιμό και προς τη Λίμνη με συνεχή δρομολόγια. Παράλληλα, βρίσκεται σε συνεννόηση (πάλι με την Εκκλησία) ώστε να μισθώσει το ιδιωτικό πάρκινγκ της οδού Ορφέως για να γίνει προσιτό σε όλους.
Είναι επαρκή τα ανακουφιστικά αυτά μέτρα; Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με βεβαιότητα, αν πρώτα δεν ορίσει τη φέρουσα ικανότητα της πόλης…
Αναδημοσίευση από την εφημερίδα Δημοσιογράφος, φύλλο 63, 1η Αυγούστου 2023. Πηγή εικόνας: macrovector on Freepik
