Η ιατρική συναντά τη φιλολογία
Με ένα ποίημα ως κλειδί, ξεκινώντας με μόλις 18 στίχους, ένας νευρολόγος ανοίγει σε 220 σελίδες έναν δυσπρόσιτο για τους πολλούς κόσμο: Πώς ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τα δεδομένα της πραγματικότητας και λαμβάνει κάθε φορά αποφάσεις;
Έχει μεγάλο ενδιαφέρον το έργο του Ιωάννη Ευδοκιμίδη Γιατί κρατάει τον τρελό; που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Τόπος. Ακροβατώντας επιδέξια μεταξύ λογοτεχνίας και νευροβιολογίας, κλινικών παρατηρήσεων και καθημερινών παραδειγμάτων, επιστημονικών δεδομένων και πολιτικών σχολίων, το βιβλίο αυτό ξαφνιάζει για την δεξιότητα του συγγραφέα να γεφυρώνει τον κόσμο της έρευνας στο πεδίο της νευρολογίας και της φυσιολογίας του εγκεφάλου, με τον κόσμο των καθημερινών ευαισθησιών που σχολιάζει η λογοτεχνία.
Η ποίηση του Μανόλη Αναγνωστάκη είναι πολιτική. Ο ποιητής υπήρξε μια προσωπικότητα που ταυτίστηκε με την Αριστερά αλλά κινήθηκε στον αντίποδα της στρατευμένης λεγόμενης λογοτεχνίας και άφησε ένα βαθιά εσωτερικό έργο. Χαρακτηρίστηκε «ποιητής της ήττας» και όχι επειδή η Αριστερά έχασε στον εμφύλιο, αλλά επειδή οι άνθρωποι της Αριστεράς βίωσαν πολλαπλές ματαιώσεις, προσωπικές και συλλογικές. Αυτό το ευάλωτο σημείο εντοπίζει ο συγγραφέας, αναπτύσσοντας τις σκέψεις του για το πώς ανταποκρίνονται οι προσωπικότητες σε έναν κόσμο γεμάτο αντιφάσεις και προκλήσεις.
Ο Ιωάννης Ευδοκιμίδης δεν γράφει ένα πολιτικό δοκίμιο, αλλά έναν οδηγό αυτοπαρατήρησης για τον καθημερινό άνθρωπο του σήμερα, που βρίσκεται μπροστά σε διλήμματα μεγάλα ή μικρά. «Δεν έχω τη δυνατότητα να διερευνήσω με αμιγώς πραγματολογική διάθεση τα κοινωνικά, προσωπικά και κομματικά συμβάντα, αλλά ούτε και να καταφύγω σε ψυχογραφήματα. Αυτό που επιχειρώ εδώ είναι να μεταφράσω, να αντιστοιχίσω τα αφηγούμενα σε νοητικές διαδικασίες οι οποίες κατά τη γνώμη μου υποτείνουν τα αναφερόμενα και τελικά γενικεύουν τα προσωπικά βιώματα», αναφέρει στην εισαγωγή του.
Έχοντας μελετήσει τις λειτουργίες του εγκεφάλου, περιγράφει με λεπτομέρειες τις διεργασίες των νευρώνων που συντελούνται κάθε φορά που φτάνουμε σε μια απόφαση. Οι υποσημειώσεις και τα γραφήματα παρέχουν εξαντλητικά στοιχεία για όσους αναζητούν την πλήρη τεκμηρίωση των λεγομένων, αλλά η κύρια αφήγηση κινείται αντισυμβατικά ως προς το γνωστό ακαδημαϊκό πρότυπο, με έναν όχι ακριβώς εκλαϊκευμένο, αλλά πάντως στρωτό ύφος για κάθε αναγνώστη.
Ο συγγραφέας υπήρξε νευρολόγος στο Αιγινήτειο Νοσοκομείο από το 1978 και ακολούθησε παράλληλη πανεπιστημιακή καριέρα, λαμβάνοντας το 2018 τον τίτλο του ομότιμου καθηγητή νευρολογίας από το Πανεπιστήμιο της Αθήνας. «Κύρια ερευνητικά ενδιαφέροντά του είναι η νευροφυσιολογία και η νευροψυχολογία της οφθαλμοκίνησης», αναγράφεται στο λιτό βιογραφικό σημείωμα. Στην ίδια σειρά των εκδόσεων Τόπος κυκλοφορούν ανάλογες αναγνώσεις του συγγραφέα στην ποίηση του Γιώργου Σεφέρη και του Κωνσταντίνου Καβάφη.
